Alsof je een luxe bonbondoos instapt. Ik wist dat dit een barokkerk is, maar eenmaal binnen ben ik toch verrast. Het is half zes en ik ben in de Hauptkirche Sankt Michaelis in Hamburg.

Hamburg, daar ben ik uiteindelijk toch gearriveerd. Het duurde wel even. Vanmorgen in Arnhem rolde ik bijna vanuit mijn bed het station in. Ik kocht twee nog warme croissantjes bij de Appie en vertrok naar mijn perron. Na een voorspoedige reis kwam ik in Hengelo en daar moest ik op zoek naar spoor 11. En dan sta ik daar te wachten in de kou, tot de trein naar Bielefeld komt binnenrijden.

Na ruim een uur kom ik aan in Osnabrück, het is kwart voor negen, en ik hoef pas om half een de trein te hebben. Ik zoek eerst het juiste perron op en ga dan aan de koffie met een kaneelbroodje bij de bakker op het station, waar ik ook broodjes voor onderweg koop. Omdat ik tijd genoeg heb, besluit ik het centrum van Osnabrück op te zoeken.

Het is wel een gesleep met mijn koffer, maar ach. Ik stap even binnen in de kapel van de Sankt Johann en loop dan naar Dom van Sint Petrus, het oudste bouwwerk van Osnabrück. Ik stel mijn koffer verdekt op en loop de serene Romaanse kerk in. De kerk heeft enorme pilaren, meters dik, en is eenvoudig en sober ingericht. Wel heeft het een bijzondere barok aandoende preekstoel met een dikke buik en in de viering hangt een enorm triomfkruis uit de vroege 13e eeuw.

Op mijn gemak ga ik terug naar het station om tot de ontdekking te komen dat de trein naar Hamburg ruim een half uur vertraging heeft en die vertraging zal nog oplopen naar 50 minuten. Ik verdrink mijn verdriet in een beker glühwein en ga naar het perron om in mijn boek te lezen. Ik raak echter in gesprek met een Duitse dame die ook naar Hamburg reist, een weduwe van 78 met één, getrouwde, zoon. En die zoon heeft haar uitgenodigd voor een cruise vanuit Kiel langs de Noorse fjorden. Leuk, zulke ontmoetingen.

Eenmaal de trein binnen is, scheiden onze wegen en ik installeer me in mijn gereserveerde stoel en om iets over drie uur ben ik in Hamburg. Om half vier ben ik bij mijn hotel en om vier uur lig ik even lekker op bed. Hè hè, we zijn er…

Toen ik deze reis boekte, had ik niet gekeken wat er allemaal te doen valt in deze stad, omdat ik toch niet een week eerder of later kon. Gelukkig is er in zo’n stad als Hamburg genoeg te doen natuurlijk, maar ik bof wel heel erg. Iets met neus en boter, zeg maar. Vanavond is in de Sankt Michaelis een Lange Bach-nacht, aanvang zes uur tot bijna middernacht. Ieder half uur een concert en de afsluiting is een orgelconcert van 40 minuten. Elf concerten in totaal. Nou, daar teken ik voor.

Daarom loop ik de kou weer in, muts op, handschoenen en een dekentje mee. Op weg naar de Sankt Michaelis kom ik langs Mahnmal Sankt Nicolai, het restant van de vroegere Sankt Nicolaikirche. In de Tweede Wereldoorlog viel de kerk ten prooi aan de bombardementen en in plaats van herbouw werd besloten de ruïnes in te richten als nagedachtenis aan de verschrikkingen van de oorlog.

Om de hoek van de kerk, haal ik bij een supermarkt nog even een broodje en om iets voor half zes ben ik bij de Michaelis, die deels in de steigers staat.

Binnen sta ik met verbazing te kijken. Goud, wit, lichtgroen, een enorm orgel boven de hoofdingang, links en rechts op de prachtig gebogen galerijen nog twee orgels, een dikbuikige preekstoel in marmer, en veel houten banken in bruin (beneden) en wit (boven).

Het is niet de originele barokkerk die hier staat. De 17e eeuwse voorganger brandde in 1750 volledig af. Herbouw volgde, maar helaas brandde de kerk in 1906 grotendeels uit. Herbouw volgde volgens de plannen uit de 18e eeuw met één verschil: de houten draagconstructie werd nu van staal en beton. Ook in de Tweede Wereldoorlog werd de kerk bedreigd en uiteindelijk toch zwaar beschadigd. En daarna grotendeels herbouwd.

Bij de ingang staat een plaquette met daarop de namen van drie beroemde componisten. Brahms, geboren in Hamburg en in deze kerk gedoopt, Telemann die hier Musikdirektor (zeg maar hoofdmuzikant) was en van Carl Philip Emmanuel Bach, ook Musikdirektor van deze kerk, die tevens onder deze kerk begraven ligt.

De Bach-nacht wordt niet gewijd aan C.Ph.E., maar aan zijn vader, barokcomponist bij uitstek. Concerto Köln, Chor St. Michaelis en organist-dirigent Jörg Endebrock vergasten ons op een heel divers programma. Elk half uur heeft een eigen thematiek, want Bachmuziek is mooi, maar teveel van het goede is ook teveel. Ik zit de eerste vijf concerten boven en dan verhuis ik naar net onder de dikke buik van de preekstoel. Mijn dekentje heb ik van tijd tot tijd nodig. Tussen de concerten door gaan de deuren open om mensen binnen en buiten te laten en dan golft de kou de kerk binnen. Maar dat drukt de muziekpret niet.

Er komt werkelijk van alles langs: diverse motetten waaronder het prachtige Jesu, meine Freude, twee Brandenburgse concerten, een cellosuite (en ik zat daar vlakbij!), sonates, suites, het kan niet op. Wat een feest!

Afsluiter is het orgel, liever drie orgels. De kerk huisvest maar liefst zes orgels, één in de crypte (het Mendelssohn-orgel), het kistorgel dat vanavond ook werd bespeeld, het Carl Philip Emmanuel Bach-orgel op de zuidgalerij, het grote Steinmeyer-orgel boven de ingang en het Markussen-orgel op de noordgalerij en het zesde orgel zit boven ons hoofd. Vanuit een raster in het gewelf daalt even later het geluid van het Fernwerk op me neer.

Endebrock bespeelt de laatste drie orgels vanaf de grote speeltafel op de noordgalerij en ik ben zo blij met zijn muziekkeuze. De befaamde Passacaglia, dan het ontroerende ‘Schmucke dich, o liebe Seele’ en de afsluiter is de eveneens zeer bekende Toccata en fuga BWV565. Het is werkelijk fantastisch om de klanken te horen van de drie orgels apart, maar tezamen is het een overweldigende ervaring.

Helemaal blij loop ik terug naar mijn hotel.