Voor de deur staat de schepen me op te wachten, armen over elkaar. Of ik naar binnen mag, vraag ik? Ja zeker, en hij pakt zijn mobiele telefoon en scant mijn ticket.
De hele dag door zullen dit soort anachronismes me opvallen. Kan ook niet anders.
Waar ik ben?
In Buren, de Oranjestad bij uitstek. Het oude stadje is door bewoners en andere enthousiastelingen teruggetoverd naar het jaar 1551.
In 1551 trouwde op 8 juli in de Lambertuskerk de gravin van Buren, Anna van Egmond, met de prins van Oranje, Willem van Nassau. En als je even rekent, dat weet je dat dit dus 475 jaar geleden is.
De stad Buren wil dit feit niet onopgemerkt voorbij laten gaan.
Een paar weken geleden had ik een kaartje gekocht voor de theatervoorstelling in de oude Lambertuskerk. De voorstelling begint om 11 uur en ik moet op tijd binnen zijn, want anders zijn de grote deuren onder de poort dicht.
Binnen lopen twee poetsvrouwen nog te poetsen en te roddelen. Ze maken de stoelen van het bruidspaar nog eens extra schoon en gaan er ook even lekker lui in zitten. Tot ze door de ceremoniemeester worden uitgefoeterd en buitengezet.
De toon is gezet, heet dat.
We hebben een ‘liturgieboekje’ gekregen. Daarin staan de liedteksten die voor deze voorstelling geschreven zijn.
Plotseling rumoer bij de grote deur. Er wordt gebonsd en geroepen en de schepenen kunnen het niet meer tegenhouden, de ‘gewone’ mannen en vrouwen komen binnen en eisen toegang tot de plechtigheid. Eens dat is bedwongen kunnen de hoogheden binnenkomen. Hofdames in allerlei prachtige gewaden, dan niemand minder dan de bisschop van Keulen, dan het bruidspaar met de ouders van Willem en de moeder van Anna.
Maar getrouwd worden lukt maar moeilijk. Nu komt een jonge knaap de kerk binnen rennen. Hij wil aandacht van de bruid, maar de ceremoniemeester en de schepenen zitten hem achterna over de banken van de kerk. Tot Anna gezaghebbend optreedt. Zij laat hem uitpraten en hij krijgt een baantje op het kasteel. Morgen, 12 uur melden.
Eindelijk wordt er dan toch getrouwd. En dan mogen we samen een vredeslied zingen. En het Wilhelmus.
Klopt het? Natuurlijk niet. Maar daar gaat het ook allemaal niet om. Het Wilhelmus zou nog twintig jaar niet bestaan. En zo zijn er nog meer dingen.
Wat wel klopte? Dat ze op 8 juli 1551 trouwden.
Anna was een rijke vrouw als enig kind van Maximiliaan van Egmont en Françoise de Lannoy. Even haar titels op een rij: gravin van Buren, Lingen en Leerdam; vrouwe van IJsselstein, Borssele, Grave, Cranendonck, Eindhoven, Jaarsveld, Kortgene, Sint-Maartensdijk en Odijk. Als gravin en vrouwe had ze dus inkomsten uit al deze plaatsen.
Willem was een man met macht en aanzien, één van de belangrijkste hovelingen in het rijk van Karel V. Ook Willem kon bogen op een hele rist titels: Graaf van Nassau, Katzelnbogen, Vianden, Dietz, Buren, Lingen en Leerdam, Markies van Veere en Bergen op Zoom, Burggraaf van Antwerpen, Baron van Breda, IJsselstein, Diest en Cuyck. Je ziet dat hij bij zijn huwelijk de titels krijgt van zijn vrouw krijgt.
Het huwelijk was een verstandshuwelijk, een politiek huwelijk. Vader Maximiliaan had dit huwelijk nog geregeld voor hij in 1548 stierf. Ook de aartsbisschop van Keulen had zich voor deze verbintenis ingespannen.
Daarom is het ook niet verwonderlijk dat de bisschop, Adolf III von Schaumburg, helemaal vanuit Keulen afreist naar het kleine Buren. Het is de grootste feestdag die Buren ooit heeft gekend. Op het kasteel werd een groot feestmaal aangericht voor de gasten, dat een groot deel van de Nederlandse en de Duitse adel omvatte.
Het bruidspaar is 18 jaar en uit brieven van Willem aan Anna blijkt dat er toch een zekere mate van genegenheid was of ontstond. Hij noemt haar zijn Tanneke. Helaas was hun huwelijk maar kort. Anna overlijdt als ze 25 jaar oud is.
Eenmaal buiten de kerk vermaak ik me op de terrassen en de markten die overal in het stadje aanwezig zijn. Ik koop een middeleeuwse wijnbeker. En een broodje hamburger met het stempel Willem & Anna 475.
Nog even de stoet van bruiloftsgangers bekijken. Vanaf het kasteelterrein komt de stoet de Buitenhuizenpoort over naar de kerk. Voorop herauten met trompetten op paarden, daarachter een koets met het bruidspaar en dan een koets met de ouders.
En dan is het mooi geweest voor vandaag!



