Zo, dat ging maar net goed. De man met de hamer was vandaag akelig dichtbij.

Ik ben in Zaltbommel gearriveerd, met de fiets op de trein. De klokken van de Maartenskerk slaan 11 uur en even later stemt het carillon van de Gasthuiskapel daarmee in.
Ik ga vandaag op de fiets langs de Maas in oostelijke richting, pontjes verzamelen. Dit Pinksterweekend worden voor de vijfde maal de Pontjesdagen langs de Maas gehouden en ik trap mee.

Als ik naar Alem trap, merk ik wel dat het al ontzettend warm is. Ik heb me goed ingesmeerd en gelukkig is er wat wind, maar de zon is redelijk onbarmhartig. Het levert ook prachtige foto’s op, met zo’n intens blauwe lucht.

Alem
Ik fiets langs de Van Heemstraweg, de langste weg van Nederland, en ben blij dat ik bij de rotonde de grote weg kan verlaten. Dan langs een met bomen omzoomde weg, die over een dam in de Maas loopt. In het dorpje Alem kun je ook zien dat hier de Maas ooit stroomde. Hier staat nl. een veerhuis, terwijl in de verste verten geen veer meer te bekennen valt. Oostelijk van de dam is een drukke jachthaven, westelijk twee Maas-armen: het Gat van Sientje en het Alemse gat.

Naast het veerhuis staat de neogotische Odradakerk. Odrada is een heilige die in de 8e eeuw geleefd zou hebben en hier in Alem zou zijn begraven. Er is weinig bekend, behalve heel veel legendes.

Ik fiets langs het vroeg 18e eeuwse hervormde kerkje, gebouwd met stenen van de middeleeuwse Odradakerk, die in 1717 grotendeels in een overstroming verdween.

Langs de bloeiende uiterwaarden kom ik bij de Maas. In de jaren 1930 werd de Maas gekanaliseerd, en hier bij Alem, werd de Maas verlegd van het noorden naar het zuiden. Alem kwam daardoor aan de Gelderse kant van de Maas te liggen en in 1958 werd het dorpje bij een grenscorrectie Gelders. Het ligt bijna op een eiland, op die dam na, samen met buurtschap Moleneind.

Bij het witte gemaal ’t Laag Hemaal stop ik even (en ja, die H klopt). Het is zo gebouwd dat je zou denken dat het een woning is. Aan de overzijde het bijpassende peilschaalhuisje.
Via een grindpad rij ik de dijk af, naar de pont, Amalia geheten.

Sint Andries
Iets verder op aan de voormalige Maasloop, bij Fort Sint-Andries heeft ook nog een voetveer gelegen.

Maren
Die kanalisering zorgt voor een vrij nieuw landschap aan de Brabantse kant en daardoor is vrijwel niet te zien is dat hier ooit ook een veerpont was. Bij het vroeg 20ste eeuws gemeentehuisje loopt een pad de uiterwaarden in, en dat is de voormalige veerstoep.

In de Tweede Wereldoorlog hebben de dorpen Maren en Kessel verschrikkelijk geleden onder de gevechten. Na de oorlog werd tussen de twee dorpen in een nieuw dorp gebouwd: Maren-Kessel, als nieuwe kern voor beide dorpen.

Kessel
Net voorbij Kessel ligt aan de zuidkant van de dijk het Soldatenwiel, waar snoek Moira geleefd zou hebben. Moira (Grieks voor lot of noodlot) zou een reusachtige snoek zijn geweest, honderden jaren oud zelfs. Drie mannen in een roeibootje gingen haar vangen, maar Moira sprong uit het water en verwoestte hun bootje. De mannen konden het navertellen. Dan maar het wiel dempen (dat is dus niet gelukt), maar Moira sprong over dijk de Maas in en werd niet meer gezien.

Heerewaarden
Bij de Lithse Ham ga ik langs het recreatiepark naar de waterkant. En ik ben precies op tijd voor de lange vaartocht. Het is een piepklein pontje (12 passagiers maximaal) en we moeten eerst een grote zandwinningsplas oversteken en pas dan de Maas.
Ik zie dat het oude Veerhuis uit 1875 weer open in (het blijkt net de eerste dag te zijn) en ik ga eerst maar eens pauzeren.
Het terras is prachtig versierd met glas-in-loodpanelen, met o.a. zalm, de vis die in de Maas vroeger zoveel gevangen werd.

Heerewaarden zelf is een heel bijzonder dorpje. Het ligt nl. niet op of aan een dijk, maar rechtstreeks aan de rivier op een oeverwalstrook en is gebouwd op een terp. Vanuit Heerewaarden fiets ik verder richting de voormalige buurtschap Zevenhuizen, nu de Huizendijk. Heerewaarden grenst aan de noordzijde ook aan de Waal en nu fiets ik even over de Heerewaardense Afsluitdijk, die Maas en Waal gescheiden houdt.

Rechtsaf de Maasdijk op en daar zie ik links een bordje Veerweg. Erg onlogisch, want geen veer te bekennen, ook niet op oude kaarten. Wel zie ik dat de weg een eeuw geleden Veenweg heette. Foutje?

Lith
Via het gehucht Moordhuizen kom ik terug bij de Maas. Met een grote brug over de zandwinningsplassen die nu ook als waterberging dienen, kom ik bij de pont. Gezien de naam is dit een reservepont.

Bij de bakker op het pleintje staat een bronzen beeld van een snoek, ter herinnering aan Moira.

Ik verlaat hier de dijk en ga de polder door naar Lithoijen. Ter hoogte waar nu de Prinses Máximasluizen zijn was vroeger een uiterwaard. De kanalisatie heeft de Maas dichter naar Lith gebracht, maar vroeger kon je via de uiterwaard naar een voetveer en dan naar Alphen.

Lithoijen
Bij de neogrotische Remigiuskerk stop ik even. Dit dorpje lijkt een samenvoeging te zijn van Lith (westelijk) en Oijen (oostelijk), vergelijkbaar met Maren-Kessel. Niets is minder waar. In 991 wordt dit dorpje voor het eerst genoemd als de Franse koning Hugo Capet het eigendomsrecht van de Remigiusabdij van Reims op goederen in dit dorpje bevestigt.

Ik zie op TopoTijdreis dat er vanuit Lithoijen een voetveer naar de Alphense Waard was, maar die waard is nu bijna een eiland in de oude Maasarm.

Ik merk dat de warmte me te pakken heeft en besluit bij het café aan te leggen. Gelukkig heeft het café ook een bakkerij en daar sla ik krentenbollen in. Tevens besluit ik mijn route fors te verkorten.

Luttereind
Hier ligt tegenwoordig de jachthaven, maar vroeger was hier ook een voetveer op de Alphense Waard.
Helaas moet ik vanaf hier een groot deel door de polder, omdat vanwege de dijkversterking de dijk niet toegankelijk is.

Hemelrijk
Bij de Hemelrijkse Waard mag ik de dijk weer op. Deze waard is door een oude Maasarm deels gescheiden van de Alphense Waard en is voor een groot deel ontgraven, om zo ruimte voor de rivier te krijgen, maar ook natuurontwikkeling te stimuleren.
Er staat een uitkijktoren, maar die laat ik even voor wat het is.

Oijen
Bij Oijen steek ik de Maas weer over. Voor de kanalisatie lag vanaf Oijen een lange weg door de Allemanswaard. Nu loopt aan de overkant van de verlegde Maasbedding een lange weg tussen de jachthaven en de Oijensche Middenwaard.

Het veer heette vroeger het Nieuwe Schansche Pontveer. Bovenaan de Gelderse kant ligt nl. buurtschap Nieuwe Schans.
In 1580 werd hier nl. een fort gebouwd in opdracht van Willem van Oranje. Doel: de Spaanse troepen tegenhouden die hier hun strooptochten hielden.

Weegbrug
Ik hou het voor gezien. De man met de hamer heb ik gelukkig met hulp van de krentenbollen kunnen tegenhouden. Met de wind schuin achter ga ik naar Wamel.
Door de Stationsstraat kom ik bij het voormalige restaurant de Weegbrug.
Dit was de weegbrug voor de tramlijn Nijmegen Wamel.

Net voor de weegbrug was het eindpunt van deze tramlijn, die van 1902 tot 1934 heeft dienst gedaan. Hier, bij de weegbrug, werden goederen en vee ingeladen op de tram.

Tiel
De laatste pont, niet over de Maas, maar over de Waal. Met de Pomona kom ik aan Betuwse zijde terug, en ik fiets voor de wind uit naar huis. Afkoelen en uitrusten.