Meer dan 2100 stoelen telt de Grote Zaal van de Doelen in Rotterdam en ze zitten allemaal vol, zelfs op het podium zijn stoelen bijgezet. Alleen naast het orgel zit niemand, logisch want dan zit je te dicht op het orgel. En dan staan er nog 2500 mensen op de wachtlijst voor ca 6000 kaarten. En waarvoor? Voor een orgelconcert.

Het kan nog veel fraaier. Vorig jaar in Keulen gaf dezelfde organist een concert in de Dom in Keulen. Ca 13 duizend mensen stonden in een lange rij buiten de Dom te wachten om binnen te komen. De politie kwam er aan te pas om de menigte in goede banen te leiden. Toen de organist dit hoorde, besloot ze ter plekke haar concert iets in te korten en er een tweede concert aan vast te plakken. Evengoed gingen nog zo’n achtduizend mensen onverrichter zake naar huis.

In de nasleep van dat verhaal las ik dat ze in de Doelen zou concerteren en ik bestelde meteen een kaartje, ook al was het pas augustus. Maar goed ook, want een paar dagen later was er geen kaart meer te krijgen.

Maar waarom?
Vanavond concerteert Anna Lapwood MBE FRSCM in Rotterdam. Anna is een muzikaal talent en ze kan maar liefst 15 instrumenten bespelen. Ze was Director of Music bij Pembroke College, Oxford, en richtte daar een meisjeskoor op dat de evensongs verzorgt en nog een ander koor. Een jaar geleden verliet ze Pembroke College voor een carrière als concert-organist. In mei 2025 werd ze benoemd tot de eerste officiële organist van de Royal Albert Hall in Londen.
Ik volg haar op Instagram en daar deelt ze o.a filmpjes waarin ze orgel speelt. Haar enthousiasme spat er vanaf. Ze heeft gewoon ontzettend veel plezier als ze achter een orgel kruipt en dat werkt zeer aanstekelijk.

Ze kan uiteraard literatuur spelen, maar ze heeft een eigen niche gevonden door, op het gehoor, filmmuziek te transcriberen voor orgel. Daarmee bereikt ze een ander publiek dan andere organisten. En dat is te zien in de zaal. En te horen…

Ze begroet ons in het Nederlands, met een zinnetje waarop ze bloedig heeft zitten studeren zoals ze ons vertelt, en schakelt dan over op Engels. Ze vertelt dat ze het orgel een verhalenverteller wil laten zijn en hoe kun je dat beter doen dan met muziek die geschreven is om filmbeelden te begeleiden.

Ik beken gelijk maar dat ik geen van de films waarvan de muziek wordt gespeeld heb gezien. Ik heb zelfs de boeken van Dan Brown en Tolkien niet gelezen. De boeken van Tolkien staan in mijn kast, op aanraden van mijn leraar Nederlands destijds gekocht. Ben er in begonnen maar kom er niet doorheen. Wie weet komt het er nu van…

In 2003 kwam het boek The Da Vinci Code van Dan Brown uit en in 2006 was daar de film met Tom Hanks in de hoofdrol. Hans Zimmer schreef de filmmuziek die uit 14 delen bestaat met namen als Dies Mercurii I Martius, Fructus Gravis en Malleus Maleficarum. Anna speelt het een na laatste deel, Chevaliers de Sangreal en heel bijzonder, ze zingt er ook bij, onversterkt.

Tussen 1937 en 1949 schreef J.R.R. Tolkien de trilogie The Lord of the Rings, in het Nederlands vertaald als In de ban van de ring. De boeken werden in 1954-1955 uitgegeven en tussen 2001 en 2003 kwamen drie films uit, gebaseerd op deze boeken. De muziek voor alle drie films is geschreven door Howard Shore. Anna heeft de muziek voor orgel herschreven tot een complete symphonie van zo’n 40 minuten, waaruit ze vanavond ongeveer de helft zal spelen. Het publiek is heel enthousiast, reden dat ze vraagt niet te applaudiseren tot ze hiermee klaar is. En dat lukt ook nog.

En dan gaan we naar het tweede thema van vanavond: minimalisme. Twee relatief korte stukken over vliegen. Flight van Rachel Portman, waarin je als het ware meevliegt op de wieken van een vogel en Limina Luminis van Olivia Belli. De verbeelding van een astronaut vanaf het gespannen moment van vertrek, dan de raket die op volle kracht de ruimte in gaat, en dan de stilte en het omkijken naar de aarde. Muziek kan inderdaad vertellen.

En we gaan terug naar de filmmuziek: Pirates of the Caribbean. De vijf films zijn gebaseerd op een attractie uit de Disneyparken. Drie componisten hebben de muziek bij deze films gecomponeerd en van twee van hen, Hans Zimmer en Klaus Badelt horen we muziek. Bij het eerste stuk mogen we zelfs meezingen.
Anna leert ons snel zowel tekst als muziek (voor hen die het nog niet kennen) en even later zingen we op haar aanwijzingen met haar mee.

Yo, ho, haul together
Hoist the colours high
Heave ho, thieves and beggars
Never shall we die

En dan is het afgelopen, maar nee. Natuurlijk willen we een toegift, liever nog twee en zo kruipt ze weer achter het orgel voor Test Drive van John Powell, geschreven voor de film How to Train Your Dragon uit 2010. En uitsmijter is de muziek voor Interstellar, de scifi film uit 2014, geschreven door Hans Zimmer.

Ik moet terug naar huis en haal snel jas en tas op bij de garderobe. In de hal staat een lange rij voor de meet & greet, maar ik loop snel de ijzige kou in, op naar de trein.

Terzijde 1: het orgel van de Doelen is gebouwd door Flentrop in de jaren 1960. Door de vorm van de zaal is het orgel heel erg horizontaal gebouwd en niet verticaal zoals veel kerkorgels. Het orgel is neobarok, de stijl van de jarig ’60, en beschikt over chamades, de trompetten die bovenop de orgelkas liggen. Anna gebruikt ze vanavond bij verschillende stukken en op de plek waar ik zit, hoor ik de reflectie van het geluid tegen het plafond en de balkons boven mij.

Terzijde 2: Anna Lapwood heeft achter haar naam de afkortingen MBE en FRSCM staan.
De letters MBE betekenen Member of the Most Excellent Order of the British Empire. Ze is eind 2024 door koning Charles III opgenomen in deze ridderorde voor haar verdienste voor muziek. Vergelijk het maar met de Orde van Oranje-Nassau in Nederland. Deze Orde van het Britse Rijk (Most Excellent Order of the British Empire) is een Britse ridderorde, opgericht op 4 juni 1917 door koning George V. In principe wordt de onderscheiding toegekend aan staatsburgers van het Verenigd Koninkrijk of andere landen waarvan de Britse koning het staatshoofd is, maar ook inwoners van andere landen kunnen deze onderscheiding ontvangen.
De letters FRSCM betekenen dat ze een Fellow (lid) is van de Royal School of Church Music.