Eindhoven omschrijft zich als lichtstad. En dat is niet voor niets. En misschien denk je dat de stad die bijnaam heeft vanwege de gloeilampenindustrie van Philips, maar dat is niet zo.
Al voordat er ook maar een gloeilamp bestond was Eindhoven al een lichtstad. Vanwege de luciferindustrie.

Vanuit Den Haag reis ik met een nieuwe generatie NS-trein uiterst comfortabel naar Eindhoven, verdiept in Musch, het boek van Jean-Marc van Tol over de 17e eeuw en Johan de Witt. Na bijna 1,5 uur sta ik op station Eindhoven. Het is ontzettend druk en ik denk eerst nog dat dat komt vanwege alle mensen met koffers op weg naar het vliegveld, maar eenmaal buiten het station blijft het druk en het wordt nog drukker.

Het is de laatste avond van de 20ste editie van het kunstlichtfestival GLOW en dat heb ik geweten. Het is een route van een goede vijf kilometer en het is dat ik één onderwerp heb overgeslagen, maar anders was ik er drie uur mee bezig geweest. Duizenden mensen zijn op de been, de terassen en de restaurants zitten vol en vooruitkomen? Ho maar!
Helemaal aan het begin kom ik een kraampje tegen waar glühwein en broodjes knakworst worden verkocht. Goed begin!

De weeromstandigheden geven deze avond een heel bijzondere gloed, letterlijk. Er is zeer laaghangende bewolking, nog net niet mistig, zo nu en dan wat motregen, en de fijne druppels weerkaatsen het licht en verspreiden het diffuus. Het is sprookjesachtig om mee te maken.

Bij het station staat meteen het eerste kunstwerk: Candle lights. 18 metershoge kaarsen van 6000 spiegeltjes en 1800 lichtjes. Ze flakkeren als echte kaarsen en ik vind het leuk dat dit een verwijzing is naar de luciferindustrie van Eindhoven

Lucifer
In 1844 werd de lucifer uitgevonden in Zweden. In 1870 kwam de eerste grote fabriek naar Nederland. Eindhoven was gunstig vanwege de aanwezigheid van populieren (grondstof voor de staafjes) en goedkope arbeid. Tot 1979 werden in Eindhoven lucifers geproduceerd. Bij het 100-jarig bestaan van deze industrie in Nederland werd dit filmpje gemaakt.
Lucifer is Latijn voor lichtbrenger, terwijl het gek genoeg in het Nederlands vooral wordt gebruik voor de duivel vóór zijn val uit de hemel.

Ik laat me voortdrijven door de mensenmassa -er zit echt niet anders op- en val van de ene verbazing in de andere. Wat is er veel mogelijk met licht en vooral met projectoren. Gebouwen worden aangelicht, muziek begeleidt de dansende lichtbundels. Ik licht (haha!) een paar kunstwerken uit. Het zijn er nl. meer dan 30, dus ja.

De Renaissance Tunnel: van een straat is met lampjes een tunnel gemaakt, een passionele explosie met een beetje gekte volgens de website. Alsof je door een kathedraal van licht loopt.

De Paterskerk heeft maar liefst drie kunstwerken:
* de Chandelier of Connection. De voormalige altaarruimte is volgehangen met lampenkappen gemaakt van petflessen die geshredderd zijn door fietskracht van duizenden mensen uit de regio.
* de Wensfabriek. Op een tablet kun je je wens schrijven die op doeken worden geprojecteerd en je kunt een kaarsje kopen dat je kunt aansteken op de tafels in het kerkschip.
* FACES – connecting people. Op de façade van de kerk en de bollen op het kerkplein worden beelden geprojecteerd van gezichten die zijn samengesteld uit delen van foto’s die bezoekers van zichzelf kunnen laten maken. Erg vervreemdend én vermakelijk.

PHOENIX: gemaakt van plastic afval. Je moet even de goede plek kiezen en dan zie je de fenix herrijzen.

WINDOWS: De Catharinakerk wordt beschenen met de projectie Windows, ramen. Een ode aan de kleurrijke ramen die tijdens de tweede wereldoorlog hun glas verloren, maar na de oorlog nieuw uitzicht kregen.

Zonnebloemen voor Van Gogh: nu eens niet door maar voor Van Gogh. Lantaarns, gemaakt volgens de Chinese traditie, verbeelden een veld vol zonnebloemen waar je tussendoor kunt wandelen en selfies kunt maken. En ja, ook ik maak een selfie.

The first glow: het stadhuis is het projectiescherm voor deze adembenemende kunstbeleving van licht, film, animatie en muziek.

En dan is er nog zoveel meer. Weeping Willows, Garden of Flowers, Firefly Field. En wat te denken van Echoes of Tomorrow: de menselijke stem brengt hier het licht in beweging. Er wordt geschreeuwd en gegild, het is een kakofonie van geluid. Ik hoor een vader tegen zijn kleine kinderen zeggen: Je mag hier een minuut lang zo hard gillen als je maar kan. Geweldig!

Het laatste werk is Lempke, Brabants voor lampje. Op de Lichttoren worden beelden geprojecteerd van gloeilampen. Toepasselijk want de lichttoren was de plek voor het testen van gloeilampen. De toren gloeide daardoor altijd oranje op boven de stad.

Gloeilamp
Een gloeilamp is een lichtbron waarbij in een zuurstofarme glazen bol een gloeidraad van wolfraam door een elektrische stroom van een spanningsbron wordt verhit zodat deze licht gaat uitstralen.
De bekendste producent van gloeilampen in Nederland was de in Eindhoven gevestigde fabriek van Philips.