Schoonheid of mooiheid is de waargenomen of aangevoelde kwaliteit van zaken als personen, objecten, landschappen, ideeën of uitingen van kunst die aanleiding geven tot voldoening of waardering.

Een moeilijkheid bij het doorgronden van schoonheid is dat het zowel objectieve als subjectieve aspecten kent: enerzijds wordt schoonheid gezien als een eigenschap van iets, maar anderzijds is het afhankelijk van de emotionele reactie van de waarnemer. Men zegt wel: ‘schoonheid zetelt in het oog van de waarnemer’.

Tot zover Wikipedia.

In deze week en dit weekend heb ik mij ondergedompeld in de schoonheid van de muziek. Afgelopen woensdag had ik al een voorzetje met het concert van het Eton College Chapel Choir. En zaterdagavond een avondje orgelmuziek met alleen maar Bach.

Zaterdagmiddag
Op zaterdag vertrok ik om 10 uur met de trein naar Amsterdam. Net voor Amsterdam Centraal laat de conducteur horen dat hij van vele taalmarkten thuis is. Achtereenvolgens in het Nederlands, het Engels, het Duits, het Frans en het Italiaans laat hij ons weten dat we in Amsterdam aankomen. Het zorgt voor enige hilariteit onder de reizigers. Altijd leuk, zo’n moment van herkenning.

In Amsterdam zet ik koers naar de Westerkerk waar de inmiddels traditionele Orgelmarathon wordt gehouden. In 2020 ontstond het idee om maandelijks een avondvullende YouTube uitzending te presenteren met vijf verschillende organisten die in één kerk het orgel bespeelden. Dit om het gebrek aan live concerten enigzins te verzachten.
Het initiatief bleef bestaan na de Covid-periode en dit jaar was onze hoofdstad aan de beurt.

Woensdagavond en vrijdagavond werd ik bij het naderen van de concertlokatie begroet door het geluid van de torenklokken en op zaterdag is dat niet anders. De klokken van de Westertoren laten zich horen. Ik word daar altijd heel blij van.

In de kerk zoek ik een plekje uit. Het prachtige Duyschot orgel wordt nog even gestemd. De lage tonen grommen door de kerk. En dan mag Matthias Havinga aftrappen. We zwerven door de eeuwen heen. Van Buxtehude (17e eeuws) tot Kate Moore. Haar La Folia is nog maar drie maanden jong.
Geerten Liefting volgt met Bach, Alain en Bossi en een improvisatie. Dan Toon Haagen. Ook Bach en Pachelbel (wist je dat het Pachélbel is?) en een eigen compositie ‘Listen’, geïnspireerd op het Gregroriaanse Paaslied ‘Victimae paschali laudes’, dat protestantse kerkgangers zullen herkennen als Psalm 80: ‘Hoor ons, herder van Israël’.
Als ik op het programma kijk, zie ik dat Arjen Leistra het befaamde Grand Choeur Dialoque van Gigout zal spelen. De registrante zie ik alle registers opentrekken en ineens hoor ik achter me de eerste regel. Evan Bogerd is op het koororgel aangeschoven en zal samen met Arjen dit prachtige stuk spelen. De kerk is behoorlijk vol en veel toeristen kijken toe en filmen het gebeuren.
Het moeilijke maar mooie Symphonie-Passion van Dupré volgt op een stuk van Demessieux. En dan mag Evan Bogerd afsluiten met twee favorieten van me: Ouverture van het Paulus Oratorium van Mendelssohn en Rhosymedre van Vaughan Williams. Dan moet ik weg, zodat ik het laatste stuk helaas mis.

Zaterdagavond
Want er is nog meer muziek. Op naar Leusden, naar het AFAS Theater, voor een Masterclass Matthäuspassion.
In een tijdsbestek van een goede 2,5 uur krijgen we uitleg over deze passie, met een korte introductie van het leven van Bach. Uiteraard komt de getallenleer om de hoek kijken. En we krijgen stukjes van de muziek te horen. Ik kijk even naar de datum van eerste uitvoering van de Matthäus en bedenk dat over twee jaar het precies 300 geleden dat deze voor het eerst werd uitgevoerd.

Zondagavond
Op zondag vertrok ik in de namiddag weer naar Amsterdam. Nu naar de Oude Kerk. En weer word ik begroet met de klanken van klokken.
In de Oude Kerk is een Evensong, zoals elke zondagavond, en vanavond geeft het Ellesmere College Choir uit Engeland acte de présence.
Motto: ‘Wie met zijn kwaad alleen blijft, blijft helemaal alleen’. Een huiveringwekkend citaat van Dietrich Bonhoeffer.

In de grote stille Oude Kerk mogen we in het koorgestoelte plaatsnemen. Met klokgelui begint de dienst, dan een orgelprelude van Mendelssohn en dan komen de in rode gewaden gestoken zangers binnen. De zang is deels in het Engels, deels in het Nederlands. De aaneenrijging van zang, lezingen, gebeden en stiltemomenten is indrukwekkend. Bij het Onze Vader zie ik in de hoek van het koor een man opstaan die aan een touw begint te trekken. En dan hoor ik het: de klok van de vieringtoren klept!

Vanuit de serene kerk stap ik de wereld weer binnen. Op naar huis. Morgen wacht een nieuwe werkweek.

Evensong (of Choral Evensong) is de naam van een dagelijkse kerkdienst in de middag of avond, waarbij – als het om een Choral Evensong gaat – het grootste deel van de dienst gezongen wordt door een koor of gastkoor.

De Liturgie voor de Evensong is afkomstig uit het ‘Book of Common Prayer’, wat in de Anglicaanse Kerk en andere kerken in de Anglicaanse traditie wordt gebruikt, maar wordt tegenwoordig ook in steeds meer kerken in Nederland toegepast, soms in aangepaste vorm.