Het was helemaal de bedoeling niet dat ik over de wandeling van vandaag een blog zou schrijven. Ik ging gewoon wandelen van Berkum bij Zwolle naar Dalfsen voor vriendenbezoek. Niets bijzonders.
Totdat ik, nieuwsgierig als ik ben, iets opzocht over de omgeving. Tja….

Net voorbij Berkum loop ik op de Vechtdijk. Achter me de drukke A28, voor me een wijds uitzicht over de plassen in de uiterwaarden van de Vecht.

Eerste stop: Het Nieuwe Verlaat.
In 1497 werd er vanaf dit punt een kanaal gegraven richting Zwolle dat de Nieuwe Vecht werd genoemd. In dit kanaal werden meerdere sluizen gebouwd, zoals het verdwenen Oude Verlaat en in 1602 dit Nieuwe Verlaat. De sluis heeft een bijzondere ovale schutkolk, een wijze van bouwen die vanaf de middeleeuwen werd gebruikt. Bij het verbouwen van de schutsluis in 1914 is die ovale kolk behouden gebleven, wat heel bijzonder is.

Het weer is vandaag een afwisseling van grote wolken en felle opklaringen. In mijn dikke winterjas is het uit de wind en in de zon bijna te warm. Zodra het zonnetje weg is, is het fris, zeker met de noordenwind, zo fris zelfs, dat ik mijn muts opdiep uit mijn rugzak.

De route tot aan Stuw Vechterweerd loopt afwisselend onderaan en op de dijk. Het uitzicht verveelt geen moment, ook omdat de Vecht een meanderende rivier is.
Ik kom langs het lokale waterwinbedrijf, een heel bijzonder gebouw dat aan een Waterliniefort doet denken en daarom niet storend is in het landschap.

Linksaf gaat het door de uiterwaard over de dijk op Stuw Vechterweerd aan. Ik ben hier op de fiets wel eens over gekomen, maar had er verder nooit aandacht aan besteed.

De naam komt van een havezathe die hier vanaf begin 16e eeuw heeft gestaan. Vanaf 1614 heette dat huis Vechterweerd. In 1844 werd het ter afbraak te koop aangeboden en in 1845 ging het tegen de vlakte. De gronden werden herverkaveld, de bomen gekapt en ruimte voor weilanden ontstond.
Op TopoTijdreis kan ik inderdaad nog de contouren van het kasteelterrein zien. Tot eind jaren ’70 ook de gracht en visvijver zijn verland en dichtgegroeid en in het landschap niets meer is terug te vinden.

De naam bleef bestaan. Voor de stuw die ik nu oversteek.
Het is een waterbouwkundig complex dat meer is dan een stuw. De Vecht is een regenwaterrivier die in het Duitse Münsterland ontspringt. De rivier heeft een heel onregelmatige waterafvoer, afhankelijk van de regen die gevallen is. Het is ook een rivier die heel erg meandert, reden voor een kanalisatieproject in 1908 om de bevaarbaarheid te verbeteren. De rivier werd ingekort van 85 naar 60 kilometer.
Dit versnelde de waterafvoer en daarom moesten er stuwen worden gebouwd zoals in 1910-1911 de stuw Vechterweerd.

Het hele complex bestaat nu uit een vistrap, een grote stuw waar het water schuimend naar beneden valt, een kleine schutsluis en een lange droge brug.
De Vecht is een visrijke rivier, met maar liefst dertig verschillende soorten, zoals rivierprik, modderkruiper, winde en snoek, zelfs paling. De vistrap is voor hen van groot belang. Bij de stuw valt het water anderhalve meter naar beneden. Als vis begin je dan niet veel. De schutsluis zit dicht en daarom is er de trap. Als een hulpmiddel waardoor de vissen in etappes het hoogteverschil kunnen overbruggen.

Tussen stuw en sluis staat een grappig beeldje van een zeehond. Hannes van Dalfsen heet-ie.
Daar zit een mooi verhaal aan vast.
In 2004 ontsnapte een avontuurlijk zeehondje (zes weken jong nog maar) uit het Tierpark Nordhorn. Er werd gepoogd hem te pakken, tevergeefs. Na vijf dagen werd hij toch gevangen, hier in de vistrap bij stuw Vechterweerd. Hij kreeg zelfs landelijke bekendheid, een naam (Hannes van Dalfsen), én een standbeeld. Eerst van brons (dat gestolen werd) en nu van Belgisch arduin.

Na deze onverwachte ontmoeting is het nog drie kilometer. Door De Broekhuizen, een buurtschap vernoemd naar een niet meer bestaand landhuis, en Ankum, een klein dorpje met o.a. een paar fraaie landhuizen: Ruitenborgh, Hofwijk en Ancum.