Lees hier deel één van vandaag.

Vanuit Marken ging ik op pad naar deel twee van deze volle en lange dag, nl. Amsterdam Noord, meer bepaald Tuindorp-Oostzaan. Ik fiets weer door het prachtige Waterland. Ik heb de wind nu in de rug. Ik kijk mijn ogen uit, zo mooi vind ik het hier.

Via Broek in Waterland fietste ik langs de Zesstedenvaart en later de Broekervaart. Apart detail: de woonboten aan de overzijde hebben allemaal handbediende pontjes.

Via Buikslotermeer, ooit een meer, later een polder, nu een stadswijk van Amsterdam, kom ik bij mijn volgende waterwandeling uit.

Januari 1960, militairen onderweg krijgen de schrik van hun leven. De weg is weg. Er was een groot gat geslagen de dijk van Zijkanaal H. Ze rijden terug en alarmeren alles en iedereen.

Tuindorp-Oostzaan was een soort arbeidersparadijs dat grensde aan dit kanaal. Ruim 100 jaar geleden durfde Amsterdam het aan om een ruime wijk te bouwen met goede woningen voor de arbeiders. De omstandigheden in het centrum logen er niet om: ziekte, armoede, verkrotting en verpaupering.

Deze wijk was de trots van de bewoners. Geprobeerd was een dorpsgevoel te creëren en dat is nog gelukt ook. Zelfs vandaag nog doet het vriendelijk en knus aan. De wijk is dan ook zeer gewild als woonplaats.

Maar op 14 januari 1960 stond het leven van de Tuindorpers op zijn kop. Watersnood? Nu? Het stormt niet eens?

Nee, dat klopte. Er was een dijk gebroken van een zijkanaal van het Noordzeekanaal en het diepgelegen Tuindorp stroomde vol. Uiteindelijk kwam tussen de 1,50 en 1,80 meter water te staan. De mensen vluchtten naar de hoger gelegen dijken. Door het Noordzeekanaal te laten spuien, kon de ergste overlast worden beperkt, maar het dijkgat moest eerst dicht. Diverse pogingen mislukten, maar toen het water een dag later aan beide zijden gelijk stond, lukte het om in één dag het gat te dichten. Toen kon men aan leegpompen beginnen en na een poosje ook terug naar huis. En kon men daar gaan opruimen. Slik, modder, dode beesten, kapotte meubels… en voordat de huizen zelf weer droog waren, was er heel wat verstookt.

2700 huizen stonden onder water en 15.000 mensen werden geëvacueerd. En de oorzaak? Natuurlijk werd er een onderzoek ingesteld, maar het werd zonder sluitend antwoord afgesloten. Breuk in de waterleiding? Het heien dichtbij? Of was de dijk ondermijnd door wat dan ook?

Ik loop door dit voor mij totaal onbekende stukje Nederland. Ook de voormalige NDSM-werf kende ik niet. Ooit de grootste werf van Nederland, waar al die arbeiders uit Tuindorp-Oostzaan werkten. Ik probeer me de bedrijvigheid en de geluiden voor te stellen, maar dat lukt niet…

Ik wacht op de pont die me naar Amsterdam Centraal zal brengen. Nog een kort fietstochtje terug en dan eten.

70 km gefietst maakt 712 km

11 km gewandeld maakt 55 km