In 1980 en in 2013 heb ik de inhuldiging van respectievelijk Koningin Beatrix en Koning Willem-Alexander op TV gezien.

Maar vandaag even een blik over de Noordzee naar onze westelijke buren, de UK. Naar de kroning van koning Charles III. Wat een verschil! Niet alleen in de enorme hoeveelheid ‘pump and circumstance’ zoals ze het daar noemen, maar ook in de bedoeling, de idee erachter.

In Nederland wordt de koning(in) ingehuldigd. De Staten-Generaal komen in een speciale zitting bijeen. De koning is daarbij als gast aanwezig. Hij/zij legt een eed af op de grondwet, als dienaar van het volk. Het is zakelijk en relatief kort. Het vindt plaats in een kerk, maar is een staatsaangelegenheid, niet kerkelijk. Er is wel uiterlijk vertoon, maar het is niet spiritueel of religieus.

Maar vandaag zat ik aan de TV gekluisterd. Tuurlijk, ik wist hoe het allemaal in zijn werk zou gaan, maar als je het allemaal voor je ogen ziet gebeuren is dat toch iets anders.

In het Verenigd Koninkrijk is de Koning hoofd van de kerk en opperbevelhebber van het leger. Dat maakt haar of zijn positie natuurlijk al heel anders dan die van de Koning in Nederland. Plus het hele koloniale rijk waarvan de overblijfselen nog steeds in het Gemenebest onder de Britse kroon verenigd zijn. Dat maakt de rol van de Koning een mondiale.

Veel is gestolde hofcultuur uit het verre verleden. Je hebt the Lord of the Robes, the Lord of the Privy Purse, the Lord Great Chamberlain. Dus een mantelbewaarder, een beheerder van de koninklijke portemonnee en de hoofdkamerheer.

Veel van de ceremonie gaat terug op de kroning van Oud-Testamentische koningen incl. het zalven met olijfolie uit Israël en op Byzantijnse tradities. De koning wordt voorgesteld aan de kerk en aan het volk en legt een eed van trouw af. Maar dan… De koning gaat bijna letterlijk bloot. Hij wordt deels ontkleed voor de zalving. Die zalving vindt helemaal achter schermen plaats, als een moment waarop de koning door God wordt gezegend. Een privé moment op een dag dat alles door iedereen kan worden gezien.

En dan al die regalia! Wow, niet alleen kronen, maar ringen, zwaarden, een handschoen, de rijksappel, de scepters. Alles heeft een betekenis. En veel van deze juwelen zijn ook al heel oud. De kroon is uit 1661 en van goud. De zwaarden zijn ook 17e eeuws.

De troon is ook heel bijzonder. Deze stamt al uit de 13e eeuw en is speciaal gemaakt om de Stone of Scone (spreek uit skoen) te bevatten. Deze steen werd gebruikt bij de kroning van de koningen van Schotland. Toen Engeland en Schotland onder één staatshoofd werden verenigd, kon op deze manier de koning van beide landen worden geïnstalleerd. Voor vandaag is de steen speciaal uit Schotland overgebracht om in de troon te worden geplaatst.

En dan de Westminster Abbey: al bijna 1000 jaar de plaats waar de kroningen plaatsvinden. Ik ben er ooit een keer geweest voor een Evensong met daaropvolgend een besloten orgelconcert waarbij we in het koor mochten zitten.

Zoveel tradities op zo’n dag. De trouwbetuiging door Prins William, de wisseling van kronen, de mantels, de oude teksten, de stoet van dignitarissen. En de muziek niet te vergeten. Zoals het bijna 300 jaar anthem van Handel, geschreven voor de kroning van George II in 1727, waarin de link met het oude testament wordt gelegd: Zadok the priest. En ook nieuwe muziek. Ik genoot van de versie van Psalm 98 van de hand van Andrew Lloyd Webber. En dat Alleluia door een gospelgroep. Geweldig om mee te maken.

Luister hier naar Zadok the priest.

En de beroemde Pump and Circumstance March no 4 van Edward Elgar.

Toevoeging: delen uit de kroningsceremonie (zoals het aanreiken van de diverse regalia, de zalving en voorstellen aan het volk) stammen uit de 10e eeuw, het jaar 973 om precies te zijn.

Meer weten over de kroning? Luister en kijk naar deze filmpjes.