Het werd een lange dag, maar ook een mooie dag. Tweede trein uit Tiel, ontbijtje halen op station Utrecht, boek mee en om iets over half 9 kon ik starten met mijn wandeling.

Vierlingsbeek
Vandaag, 20 maart, staat de zon loodrecht boven de evenaar en dat is het begin van de lente. In Vierlingsbeek staan de magnolia’s volop te bloeien.
De naam van dit dorp komt niet van een vierling die hier geboren zou zijn, maar van de rijke familie Vierlinc en de Molenbeek die hier stroomt.

Het ligt aan de voormalige Romeinse heerbaan en wordt dus al zeer lang bewoond. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, tijdens de slag om Overloon, werd het dorp zwaar beschadigd en dat is goed te zien aan de vele ‘moderne’ bebouwing.

Ook de Sint-Laurentius uit de 15e eeuw moest het ontgelden. In 1952 werd de nieuwe kerk in gebruik genomen, geheel gebouwd in de stijl van de Bossche School, zonder ook maar een hoek van 90 graden. De kerk (nu een sociaal-cultureel centrum) heeft een vrijstaande klokkentoren, een campanile, met daarin een Mariakapel.

Veer
Over de Staai (verbastering van Statie of Station) loop ik naar het veer. Aan deze straat werden in 1944 alle woningen verwoest. Slechts één bakstenen pilaar is blijven staan.
Als ik bij de Maas kon vaart de pont net weg. Geeft niet. De pont heet ‘Festina Lente’ en dat betekent ‘Haast u langzaam‘ en vandaag heb ik geen haast.

Bergen
Ook wel Oud-Bergen genoemd en het vormt samen met Aijen en Nieuw-Bergen één dorp. Ook dit dorp heeft geleden in de Tweede Wereldoorlog, maar aan de dijk staan toch nog wat mooie oude panden. En de Oude Toren, de ruïne van de toren van de voormalige kerk van Bergen. De toren is vroeg 13e eeuws, gebouwd van ijzersteen.
In 1930 werd het bijbehorende kerkje gesloopt en vervangen door een nieuwe kerk elders in het dorp. De toren bleef staan en werd in 1943 gerestaureerd om in 1944 te worden kapotgeschoten. De schade is maar deels hersteld.

Heukelomse Beek
Al wandelend merk ik dat weer een dijk oploop en weer afdaal naar een dalletje. Bergen ligt in de winterbedding tussen de Maas en de Heukelomse Beek ingeklemd. Het dal van deze beek is heringericht, de beek mocht weer meanderen en 3000 hectare nieuwe natuur ontstond.

Nieuw-Bergen
Omdat Bergen ingeklemd ligt in de winterbedding is in 1952 achter de hoge Maasdijk een nieuw dorp gebouwd met de originele naam Nieuw-Bergen. Zo’n typisch wederopbouwgebeuren, maar ik ben wel een beetje verrast als ik het ‘Landmark Nieuw-Bergen‘ zie staan.
Het dorp heeft nooit een kerkgebouw gehad en er ontbrak een duidelijk oriëntatiepunt waaraan het dorp te herkennen was. In 2015 is er een vierkant gebouwtje neergezet, van grijze en rode baksteen, scheef t.o.v. de overige panden. Ik vind dat heel verrassend, omdat het sterk contrasteert met de overige rechtlijnige bebouwing. Er is zo enige overeenkomst met middeleeuwse vrijstaande gebouwen die soms ook maar lukraak ergens lijken te staan.
De hoge toren is te beklimmen (niet gedaan!) en heeft als ik het goed hoor ook een klokje. Na de koffie met vlaai trek ik verder.

Eckeltse Bergen
Vanuit het rechtlijnige Nieuw-Bergen loop ik de Eckeltse Bergen in, onderdeel van Nationaal Park de Maasduinen.
Er staan vliegdennen met grillig gevormde takken, overal fluiten vogeltjes, op de vennen dobberen eenden en ganzen, de ‘bergen’ zijn stuifduinen die soms behoorlijk hoog zijn. Net voor ik het gebied verlaat, eet ik even mijn broodje op.

Ik loop vanaf de ‘bergen’ een ontzettend vlak landbouwgebied in. Grote akkers, lange rechte wegen, overal zijn de boeren bezig op de akkers en ik hoor zo nu en het geraas van vliegtuigmotoren. Ik loop nu vlakbij vliegveld Weeze.

Weeze
Over een lange rechte weg gesproken. De vijf kilometer lange Hülmer Leitgraben brengt me weer in de bewoonde wereld. En ook weer in een bos. Langs het Mariënwasser staat een rijtje knotwilgen en het informatiebordje leert me de Duitse naam: Kopfbäume. Geweldig, toch?

Op het marktplein loop ik eerst naar de Cyriakuskerk. De 15e eeuwse gotische kerk werd (net als een groot deel van het dorp) zwaar beschadigd. In 1953-1955 werd de nieuwe kerk gebouwd, waarin het laatgotische koor en de beide transeptsluitingen werden opgenomen. Dat levert een heel bijzonder gebouw op. Uit de oude kerk zijn nog diverse beelden en een altaar bewaard gebleven.
Het meest opvallend zijn de enorme ramen met gekleurde motieven, uiterst strak en modern en heel erg mooi.

Niers
Na de Apfelschorle en vruchtentaart is het tijd om de laatste kilometers af te leggen. Vanaf Weeze steek ik bij Haus Hertefeld (gedeeltelijk een ruïne) het riviertje de Niers over. De Niers ontspringt bij Erkelenz en mondt na 114 kilometer bij Gennep uit in de Maas.
Het is zonnig en zelfs warm, nu ik met de wind in de rug loop en dus mag mijn trui in de tas.

Schloß Wissen
De grote spits van de donjon van het kasteel zie ik al van verre boven de bomen uitsteken. Die donjon is (zoals altijd bij deze oude kastelen) het begin van het kasteel geweest, rond 1316 al gebouwd. Maar het kasteel is in de loop der eeuwen meerdere malen her- en verbouwd, en weerspiegelt daarom ook de smaak van die tijd. Nederlandse Renaissance, Barok, Neo-gotiek en uiteindelijk na de Tweede Wereldoorlog herstel en renovatie van de gebouwen en modernisering van de interieurs.
Jaren geleden heb ik met een orgelexcursie een bezoek aan de neogotische kapel mogen brengen en het orgel uiteraard kunnen beluisteren.
De baron zelf vertelde ons uitgebreid over dit bijzonder bezit. Het kasteel was in de 14e en 15e eeuw het bezit van de Vlaamse familie Van der Straeten. In 1440 stierf de laatste mannelijke Van der Straeten en diens dochter Anna trouwde met Johann von Broeckhuysen. Johann kwam om tijdens een pelgrimstocht naar het Heilige Land. Anna beheerde het landgoed nog tot 1461 en verkocht het aan Johann von Loë.

De adellijke familie Von Loë is tot op de dag van vandaag eigenaar van het kasteel, nu al de 17e generatie.

Kevelaer
Het einddoel is in zicht! De toren van de Mariabasilika van Kevelaer steekt af tegen de blauwe lucht. Na ruim 28 kilometer ben ik op het Luxemburgplein en ik heb nog even de tijd. Dus ga ik overal even binnenkijken (en soms ook even zitten, hoor!). De kaarsenkapel, de genadekapel, de sacamentskapel, de Getsemane-kapel en natuurlijk de basiliek.

Na het bier en de schnitzel lopen we naar de basiliek terug. Want daar is vanavond een orgelconcert. Ben van Oosten uit Den Haag speelt op het Seifert-orgel (het grootste Duits-romantische orgel ter wereld) Duits-romantische muziek.

Als ik de eerste klanken hoor, ben ik als altijd weer verrast. De klank is onvergelijkelijk, zo mooi en muzikaal. Vanaf mijn plek hoor ik het orgel heel goed, ook het fernwerk dat recht tegenover me hangt. Én ik zit opzij van de speeltafel en kan goed zien hoe de organisat aan het werk is.

Van Oosten speelt de Sonate in f-Moll van Mendelssohn. Ik denk een melodie van een kerklied te horen, maar kan niet op de naam komen en geniet dus maar gewoon van de muziek. Dan ‘Schmücke dich, o liebe Seele‘ van Karg-Elert.
Volgt psalm 94 van Reubke en dat is werkelijk waar subliem. Als de organist klaar is, hoor ik het geluid van zuchten of inademen door de kerk gaan. Met mij waren er meer mensen diep geraakt, zo diep zelfs dat er even een applaus klonk. Niet alleen als teken van bewondering, maar ook van ontlading.

Na Türke’s ‘Nun ruhen alle Wälder‘ sluit Van Oosten af met Regers ‘Wachet auf, ruft uns die Stimme‘. Wat een muziek, wat een orgel, wat een organist.

Bij een biertje praten we nog even na over dit prachtige concert en dan terug huis. En ja, ik had een lift terug.

Terzijde
Het woord lente is een samenstelling: het eerste deel is verwant met lengen en lang, het tweede deel gaat terug op een Germaanse wortel tina- (‘dag’), die verwant is met het Russische den’ (‘dag’). De lente is dus het jaargetijde van de lengende dagen.