Vertederend is het kaartje. Een baby kijkt ernstig omhoog, donkere oogjes, zachte haartjes met een plukje bovenop zijn bolletje. Clarence Edward Maxim. Tot zover is het nog gewoon. Maar dan: geboren 1 mei 1943 in Kamp Westerbork.

Ik heb het kaartje gekregen omdat ik bij de signeersessie het boek kocht waarin de familie van Clarence, en vooral zijn moeder, wordt belicht.

Het verhaal begint in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog, als Moses of Moritz Brückner vanuit Roemenië zich via omwegen in Rotterdam vestigt. Hij trouwt met Rosetta en begint een kleermakerij. Later breidt hij dat uit met mantelmagazijnen.
Ze krijgen vier kinderen: Catharina, Isaac, Hennie en Bep. Catharina zit op ballet en gaat later flamenco dansen en maakt hiermee furore. Ze werkt ook in de winkel van haar vader.

Tot 14 mei 1940. Hun nieuwe winkel (en woonhuis) wordt met de grond gelijk gemaakt. Vader begint opnieuw, in Schiedam. Maar als Joodse bedrijfseigenaar raakt hij zijn zaak kwijt. En Catharina haar baan. Ze laat zich omscholen tot verpleegkundige en gaat in het Joods ziekenhuis werken.
Ze trouwt met Jacques Frank en ze verwacht dat de oorlog niet lang meer zal duren. Ze wordt zwanger en dan wordt ze met haar man afgevoerd naar Westerbork.

In Westerbork vertrok iedere dinsdag een trein met ca 1000 Joden naar het Oosten. De maandagavonden waren dramatisch en de dinsdagen deprimerend. Gemmeker, de kampcommandant, wilde daarom op dinsdagavond vertier, om de spanning te breken en onrust te voorkomen.

De crème de la crème van de (meest Joodse) Berlijnse cabaret- en muziekscène was voor de oorlog naar Nederland gevlucht en nu alsnog gevangen gezet. Zij kregen de opdracht een revue in elkaar te zetten en die op dinsdagavond op te voeren. Ook Catharina kreeg hierin een rol.

Op 1 mei 1943 wordt Clarence geboren in het ziekenhuis van Westerbork. Catharina’s ouders en schoonouders waren inmiddels naar een concentratiekamp afgevoerd, haar man mocht blijven tot de baby geboren was. Hij heeft zijn zoontje twee keer gezien: net na de geboorte en de dag voor zijn eigen transport. Hij heeft ook de geboorte nog mogen aangeven. Tweemaal in de week zat er in een hokje op het kampterrein iemand die aangiftes van geboorte en overlijden opnam.

Eichman kwam op bezoek in Nederland en woonde zo’n dinsdagavond-revue bij. Hij was bijzonder onder de indruk van Catharina en beloofde haar dat ze niet naar een concentratiekamp hoefde. Ze kwam met haar zoontje in Theresiënstadt terecht, een relatief ‘goede’ plek voor Joden.
Daar ontmoette ze hem nogmaals en ze herinnerde hem aan zijn belofte. Hij herkende haar en inderdaad, ze kreeg een baantje als huishoudster bij een aantal Deens-Joodse jongens, die voedselpakketten ontvingen, waarin Catharina en Clarence ook deelden. De kleine Clarence had inmiddels al drie keer longontsteking gehad en dit moet zijn redding zijn geweest.

Na de bevrijding op 8 mei 1945 kwamen Catharina en haar zoontje terug in Nederland. Haar man, haar ouders en haar schoonouders waren omgebracht. Haar broer en beide zussen hadden de oorlog overleefd.

Ik ben vanavond in de boekhandel voor een lezing door Frank Krake, auteur en uitgever van het boek over Catharina en haar familie. Frank neemt ons mee op zijn zoektocht naar dit verhaal. Hij vertelt over zijn contacten met de kleinkinderen van het gezin Brückner.
Clarence is inmiddels 81 jaar oud en heeft niet lang meer te leven. Als eerbetoon heeft Frank het geboortekaartje van Clarence laten ontwerpen, het geboortekaartje dat er nooit is geweest.

De avond wordt afgesloten door singer/songwriter Lisa die onderstaand lied speciaal voor Clarence en zijn moeder heeft geschreven.

Dance through the dark

You will never know the people on those trains.
I’ll never let you feel a fraction of their pain.
I’l push through. I always do.
Oh, they won’t bring me down.
I’ll dance through the dark, put on a show, giving it all.
I’l do it for love.

I’ll dance through the dark.
Every strike, every storm, every fight,
I’ll do anything, to keep you alive.
I’ll never understand how I’m stil alive.
I just know I love you and I’ll make sure we’ll survive.

I’ll push through. I always do.
Oh, they won’t bring me down.
Face my fears. Wipe your tears.
I’l always stand my ground.
I’ll dance through the dark, put on a show, giving it all.
I’ll do it for love.

I’ll dance through the dark.
Every strike, every storm, every fight,
I’ll do anything, to keep you alive.