Vreemd eigenlijk. Alles wat we waarnemen met onze oren en ogen bestaat in het moment. De trillingen bereiken onze oren en we vinden daar iets van. We herkennen de muziek of juist niet. We vinden het mooi of juist niet en dat is ook nog eens cultureel bepaald. De trillingen stoppen en de muziek is voorbij.

Kleur ook. Het zijn golflengtes die onze ogen bereiken door reflecties vanaf het object dat we waarnemen. Het object reflecteert alle, veel, weinig of geen golflengtes. Alles wordt wit, geen wordt zwart en alles er tussenin hebben we kleurnamen gegeven. Maar als je er goed over nadenkt is het eigenlijk heel gek. De kleur die niet wordt geabsorbeerd kaatst terug op je netvlies en dus zien wij de tomaat als rood, maar eigenlijk heeft de tomaat alle andere niet teruggekaatste kleuren behalve rood.
En als we niet meer kijken, is de tomaat dan nog rood? En als geluid door niemand wordt gehoord, is er dan nog wel geluid?

Geen zorg. Ik ga absoluut niet proberen ook maar een begin van een antwoord te formuleren op deze vragen. Weten hoe iets werkt, kan een domper zijn op je beleving.
Dit weekend laat ik me daardoor in elk geval niet weerhouden.

Vrijdagavond liet ik het van het weer afhangen of ik nog weg zou gaan. En ja, de regen die even voor vijven nog met bakken naar beneden kwam, minderde tot druppels. Met capuchon en plu goed te trotseren en dus ging ik naar Zaltbommel, naar de 15e eeuwse Gasthuiskapel. Op het programma 17e eeuwse muziek uit de Zuidelijke en Noordelijke Nederlanden. Op virginaal, clavecimbel en orgel, bespeeld door twee organisten. De één had zijn clavcimbel meegenomen, de ander zijn virginaal en er hangt een prachtig eind 18e eeuws Westfaals orgeltje.
Deze muziekinstrumenten hebben ieder hun eigen klankrijkdom en de muziek zou eigenlijk op alle drie de instrumenten kunnen worden gespeeld. Je hoort duidelijk het verschil in klankkleur van de instrumenten.
Na afloop mogen we het virgnaal en het clavecimbel van heel dichtbij bekijken en krijg ik uitleg over hoe het werkt.

De volgende ochtend zat ik rond tien uur weer in de trein, nu naar Den Haag. In het Kunstmuseum loopt daar een tijdelijke tentoonstelling ten einde die ik toch nog graag wil zien.
AkzoNobel, de grote verffabrikant, heeft al 30 jaar een eigen kunstcollectie. Uitgangspunt: we maken verf, kleurrijke verf, en dan kunnen we onze medewerkers en gasten niet verwelkomen in een saaie kleurloze omgeving. Dus is een curator al jaren bezig om een collectie samen te stellen voor de kantoren en zalen van dit bedrijf.
Voor het eerst is er nu een tentoonstelling georganiseerd waarin stukken uit deze grote collectie worden tentoongesteld, waarbij ze als het ware in gesprek gaan met stukken uit het Kunstmuseum onder de titel: True Colors.

Als ik aankom ga ik eerst naar het naastliggende Omniversum waar ik in Café Berlage aan de koffie ga. Van hieruit heb ik zicht op het prachtige museumgebouw, ontworpen door Berlage, in okergele steen, prachtig passend bij het herfstblad dat overal ligt.

Eenmaal binnen ben ik altijd weer blij verrast door het prachtige gebouw, dat zelf al een kunstwerk is. Trappen, bankjes in soorten en maten, tegels, natuursteen, lampen en lichtstraten, alles moet meewerken aan een bijzondere beleving.

Als eerste loop ik naar de felgekleurde muurschilderingen van Sol LeWitt, geen onderdeel van de tentoonstelling, en dan zie ik prachtig kleurrijk beschilderd aardewerk uit India, een moderne collectie, ooit bij de Bijenkorf te koop, nu museumwaardig.

En dan ga ik eindelijk naar True Colors en wat een feest is dat. Het lijkt me heerlijk om zo’n tentoonstelling te kunnen samenstellen. Vind ik alles mooi? Echt niet. Maar soms hoeft iets niet mooi te zijn, om je toch te prikkelen of tot nadenken te stemmen. Zoals in het deel ‘Kleur bekennen’, waarin maatschappelijke thema’s aan bod komen.
Bij sommige stukken sta ik versteld van het technisch vernuft dat nodig was om het te maken. Vele dunne lagen verf met marmerpoeder die een vage regenboog vormen, een spiegel met folie en duizenden barstjes waarbij je zelf onderdeel wordt van het kunstwerk, een speciaal behandelde RVS deur, een videokunstwerk dat nooit af is, een soort holografische print waarbij het beeld constant wijzigt.
En soms is het ook zo simpel. Een groot vloertapijt dat bestaat uit 108 pond lavendelbloemetjes, aarde uit alle hoeken van de aarde verzameld en uitgewreven op kartons als een soort megakleurstaal, doosjes met verfpigmenten. Kom maar eens op het idee.

Ik loop nog een rondje, gewoon omdat het zo mooi is en dan ga ik nog even snel naar de vaste tentoonstelling over Mondriaan. Even naar Victory BoogieWoogie. Er is destijds veel over te doen geweest, en wat het het geld waard? Geen idee. Is het mooi? Ik vind van wel en ik sta als altijd versteld van de evenwichtigheid van dit werk. Terwijl het een voorstudie moet zijn geweest.

Terug naar Utrecht, want daar wil ik graag het zaterdagmiddagconcert in de Domkerk meemaken. Muziek uit de 16e eeuw, meest à cappela, ter ere van de Heilige Michael, de aartsengel wiens naamdag op 29 september valt. Improvisatie op het grote orgel over de strijd tussen Michael en de gevallen engelen (je hoort de engelen vallen!).

Na een lekker etentje in de stad sta ik in de Sint Willibrord. In deze kleurrijke (de kleurrijkste van Nederland!) 19e eeuwse stadskerk luister ik naar een orgelconcert met Widor als thema. Deze 19e eeuwse Franse componist schreef veel symphonische muziek, maar was ook geboeid door Bach. En vanavond speelt de organist naast de 4e symphonie en de Sérénade, ook Bach’s Memento. Widor parafraseert hier op bekende muziek van Bach, maar op een geheel eigen wijze. Bach’s barokke klankkleur is goed te herkennen, maar het is wel Frans-symphonisch bijgekleurd.

Gasthuiskapel
Kunstmuseum
Verschil in licht en tijdstip

Color is the quickest way to the heart.
Jerry Zeniuk

Every true artist has been inspired more by the beauty of lines and color and the relationships between themthan by the concrete subject of the picture.
Piet Mondriaan 

Through chemistry material is made into color. Through alchemy an artist dematerializes color into space.
Steven Aalders 

If you can allow color to breathe, to occupy its own  space, to play its own game in its unstable way.
Bridget Riley 

I try to make visible the invisible, to work with the limits.
Ann Veronica Janssens 

Kleur is niet iets stabiels maar iets instabiels, iets wat  voortdurend een bepaalde gedaante aanneemt.
Peter Struycken 

Nature is beautiful, not because it changes  beautifully, but simply because it changes.
Nam June Paik 

Domkerk
Willibrordkerk

Plaats een reactie