Gaandeweg de wandeling krijg ik bijna medelijden met hem. Hij wist niet beter, de eerste 13 jaren van zijn leven tenminste, dan dat hij koning (de baas) zou worden van een behoorlijk land. Niet groot, maar zeker niet klein. Hij keek op naar zijn grootvader die de baas was van het land en dat ook echt liet merken.
Zijn vader, daar had hij minder mee op, hoewel die wel een oorlogsheld was en dat bewonderde hij toch, ondanks alles.
Hij zou straks ook de baas zijn, ook van het leger en dan zou hij alles naar zijn hand zetten.
Hij was onhandelbaar als kind, pestte zijn leraren en het personeel op het paleis en omdat hij prins was, kwam hij er mee weg.

Vanmorgen om half acht was ik wakker en vanuit mijn kamer kon ik de Lange Jan zien, in gloed gezet door de opgaande zon. Heel anders dan gisteravond, toen de lucht zwart werd van een zware bui.
Na een heerlijk ontbijt steek ik het straatje over en stap de Joris binnen voor een kerkdienst en na de dienst vertrek ik op de fiets naar Baarn, o.a. over de prachtige Grebbeliniedijk langs de Eem.
Bij De Generaal (het voormalige station van de Stichtse Lijn) parkeer ik mijn fiets en ga op pad voor een podwalk over de Oranjes.
Vandaag is Koning Willem III onderwerp.

In 1815 had zijn grootvader zichzelf uitgeroepen tot Koning der Nederlanden en in datzelfde jaar had zijn vader zichzelf bewezen als legeraanvoerder bij de slag bij Quattre-Bras, in de aanloop naar de slag om Waterloo, waarbij Napoleon voorgoed werd verslagen.
In 1817 werd hij geboren en zijn toekomst leek voorspelbaar.

1830: de Zuidelijke Nederlanden komen in opstand tegen het bewind van Koning Willem I en na de 10-daagse veldtocht is het koninkrijk der Nederlanden een heel stuk kleiner geworden.

In 1839 trouwde hij met zijn nichtje Sophie von Württemberg, dochter van een zus van zijn moeder. Het was een match made in hell. Zijn grillige karakter, zijn lompe en onbehouwen aard waren in complete tegenstelling met deze kunstzinnige en elegante vrouw.

Zijn grootvader overleed in 1840, zijn vader werd koning en hij Prins van Oranje en troonopvolger.
1848: de gekroonde hoofden van Europa sidderen. Weer een revolutie. Koning Willem II laat Thorbecke een nieuwe grondwet schrijven. Het is niet helemaal duidelijk of de koning dit vrijwillig deed of dat hij werd gechanteerd met zijn buitenechtelijke relaties met vrouwen en mannen, maar Thorbecke kwam met een grondwet op de proppen waarin de macht van de koning werd ingeperkt.
Het volk zou een parlement kunnen kiezen (weliswaar was er nog geen volledig kiestrecht) en de ministers met de minister-president vormden de regering en droegen regeringsverantwoordelijkheid. De parlementaire democratie was geboren.
De koning ondertekende nog wetten maar veel verder ging zijn macht niet meer.

De Prins van Oranje was woedend op zijn vader en hij deed afstand van zijn rechten op de troon, ten behoeve van zijn oudste zoon. Zó wilde hij geen koning zijn, zonder macht en invloed, zonder datgene wat het koningsschap waarde gaf (in zijn ogen dan).

Een half jaar later overlijdt zijn vader en is hij officieel nog steeds de troonopvolger. Hij is op dat moment in Engeland en laat zich overreden het koningsschap toch te aanvaarden en wordt op 12 mei 1849 ingehuldigd.

Zijn huwelijk wordt er niet beter op. Sophie had haar schoonvader al eens om een schuilplaats gevraagd, maar dat werd haar niet gegund. Er zijn inmiddels twee zoons geboren, Willem in 1840 en Maurits in 1843 die in 1850 overlijdt. In 1851 wordt Alexander geboren.
Dan is voor Sophie de maat vol en zonder tussenkomst van de rechter wordt bij overeenkomst overgegaan tot scheiding van tafel en bed.

Zijn koningsschap kenmerkte zich door weerstand tegen de constitutionele monarchie waarbij hij soms weigerde het standpunt van de regering uit te dragen.

Terzijde: Een constitutionele monarchie is een staatsvorm met aan het hoofd een monarch waarvan de bestuursrechtelijke positie in een grondwet is geregeld. In de westerse wereld komen monarchieën alleen voor in combinatie met een parlementaire democratie.

Hij gaf veel persoonlijke aandacht aan de slachtoffers van de watersnoodrampen van 1855 en 1861. In 1855 was hij tien dagen in het rampgebied van Het Land van Maas en Waal. Hij bezocht slachtoffers, sprak hen moed en betrad hun armoedige huisjes. Dat werd alom gewaardeerd.
In 1861 ging het weer mis. Willem stelde een commissie in die de eerste nood moest lenigen en daarna ging hij met zijn broer Hendrik naar het rampgebied. En nogmaals toen de dijken vlak na hun bezoek weer doorbraken. Ook schonk hij 40.000 gulden aan het rampenfonds. Hij werd de Waterheld van het Loo genoemd, een woordspeling op zijn vaders bijnaam Held van Waterloo.

Maar ondertussen stond de Oranje-dynastie (wederom) aan de rand van de afgrond.
De Prins van Oranje, Willem of Wiwill, trouwde maar niet en toen hij met een Nederlandse gravin wilde trouwen, lag zijn vader dwars. Alles was goed, maar geen Nederlandse adel. Willem vertrok naar Parijs en ging daar het feestbeest uithangen.
Alexander was zwak en ziekelijk en een huwelijk en kinderen leken er niet in te zitten.

Toen Sophie overleed in 1877, ging de koning op zoek naar een nieuwe echtgenote. Hij bedacht het onzalige plan zijn maitresse te trouwen, Émilie Ambre, die hij al in Rijkswijk had geïnstalleerd en voorzien had van een titel. Het kabinet wist hem te bewegen, na hevige conflicten, hiervan af te zien.

Maar hij ging verder op zoek. En waar zijn vader nog een Russische tsarendochter kon trouwen, moest hij nu heel Europa door. Men wist van zijn gedrag en de geruchten snelden voor hem uit. Niet iedere huwbare adellijke dame zag een huwelijk met hem zitten, koning of geen koning.
De koning werd gewezen op de zusjes Waldeck-Pyrmont en de jonge Emma stemde in.

20 was ze toen ze trouwde met de 61-jarige koning. Op de een of andere manier schijnt dit huwelijk toch een soort van goed te zijn geweest. Emma kon de koning blijkbaar aan.
De troonopvolger stierf in 1879 waarmee Alexander kroonprins werd. In 1880 (op 31 augustus) werd een dochtertje geboren, Wilhelmina, enig kind van het koningspaar. In 1884 stierf haar halfbroer Alexander en was ze met haar drie jaar de troonopvolger.

In 1880 werd ze in naam koningin, toen haar vader stierf. Ze had een goede band met hem en later in haar memoires schrijft ze over de warme herinneringen aan hem.
Emma werd haar voogdes en officieel regentes (dat was ze ook al geweest voor haar man, in zijn slechte dagen van zijn laatste levensjaren). Als Wilhelmina 18 werd zou ze officieel worden ingehuldigd.

Emma was uitermate communicatief ingesteld. Zij zag in dat het volk het koningshuis moest kunnen zien. Er waren en werden foto’s gemaakt van het koninklijk gezin die als ansichtkaarten werden uitgegeven.
Ook ging ze met Wilhelmina op bezoek in alle provincies, waarbij ze Wilhelmina liet kleden in een passend klederdrachtkostuum.
Ze was niet alleen de redder van het koningshuis door een kind ter wereld te brengen, maar ook door haar manier van omgaan met de Nederlanders. Ze had perfect Nederlands leren spreken, kende de geschiedenis, overlegde met ministers en zo jong als ze was, ze wist van aanpakken.

Toch denk ik nog even terug aan Willem III. Zijn leven was er een van zichzelf vergelijken met anderen en teleurstellingen. Ergens heb ik medelijden met hem, ook omdat hij blijkbaar wel een goede vader kon zijn. En tijdens het huwelijk met Emma kwam het niet meer tot schandalen. Er zat goeds in hem, kijk maar naar de hulp bij de watersnoden, maar hij was niet de juiste persoon op de juiste plek.

Tijd om naar huis te gaan. Via de prachtige bossen van Baarn, Lage Vuursche en Hollandsche Rading kom ik bij het station en pak ik de trein naar huis.

30 km gefietst maakt 670

5 km gewandeld maakt 54,1

1 kerk bezocht maakt 14