Pok! Pok! Pok!… In de middaghitte klinkt het eentonige geluid van rackets die tegen tennisballen slaan. Ik loop lekker onder de bomen op de hooggelegen wal.

De tennisbaan bevindt zich in de zuidoosthoek van het grote verder lege grasveld onder aan de wal. En toch was dit stuk grond ooit inzet van een strijd onder erfgenamen.

Ik ben in Buren om een podwalk te lopen van Het verhaal van Nederland: Oranje. Dit voorjaar waren er acht afleveringen op TV te zien en deze vakantie ga ik o.a. deze wandelingen lopen. Ik begin dichtbij, in Buren met een mooi fietstochtje langs de Linge.

Erfenissen. Naast verdriet om een overlijden (meestal toch?), brengt de verdeling van de bezittingen een eigen dynamiek mee. En niet altijd ten goede van de betrokken familieleden. En dat komt in de beste kringen voor, zoals ze dan zeggen.

Het begon ook met een erfenis. Maximiliaan van Egmont, heer (later graaf) van Buren, had vele bezittingen, maar geen wettige mannelijke erfgenaam. Wel een dochter. Anna. Zij kon geen erfgenaam zijn, maar haar mannelijke nakomelingen wel en daarom moest er gezocht worden naar een strategische huwelijkspartner. En die werd gevonden in de jonge Willem van Oranje-Nassau.

Op Huis Buren (één van de grootste kastelen die Nederland ooit heeft gekend en dat op het nu lege grasveld stond) maakten ze met elkaar kennis. In 1545 kwam niemand minder dan Keizer Karel V op bezoek en in zijn gevolg kwam een jonge page mee. De twee 12 jarige kinderen hebben elkaar toen voor het eerst ontmoet.

Maximiliaan wilde zijn erfenis veilig stellen en regelde een huwelijk tussen zijn dochter Anna en de page Willem. In 1548 overlijdt Maximiliaan maar het huwelijk is dan op papier al geregeld. In 1551 trouwen ze. In de kerk die er nog steeds staat. Het heeft een stadsbrand overleefd, maar je kunt je nog inleven hoe dat moet zijn geweest. De bisschop van Keulen reisde af om het huwelijk in te zegenen.

Vandaag de dag staat er een idyllisch beeldje bij de kerk. Willem, Anna, Filips Willem en Maria. Aandoenlijk om te zien, ware het niet dat het pure fictie is.

Willem reisde als vertrouweling van de keizer half Europa af. Hij was dan wel graaf van Buren geworden, maar wonen deed hij er nauwelijks. Filips Willem werd wel op het kasteel geboren, Maria in Breda.

Willem schreef brieven aan Anna, die bewaard gebleven zijn. Daarin noemt hij haar zijn Tanneke. In het gearrangeerde huwelijk lijkt toch wel sprake te zijn geweest van genegenheid. Helaas is het van korte duur. Op 25 jarige leeftijd overlijdt Anna, de tweede klap voor Willem, want ook hun oudste dochtertje was al overleden.

De Opstand vreet Willems tijd. Hij hertrouwt vrij vlot met wederom een Anna. Dat huwelijk loopt op een waar drama uit (zij wordt levenslang opgesloten wegens overspel en sterft in gevangenschap). Daarna huwt hij met Charlotte de Bourbon (terwijl Anna nog leeft) en na het overlijden van Charlotte nogmaals, nu met Louise de Colligny. Van de 15 kinderen uit deze vier huwelijken bereiken er 13 de volwassenheid.

Als Willem wordt doodgeschoten, begint een 25 jarige strijd om de erfenis. Filips Willem is inmiddels al jaren gijzelaar van de Spanjaarden maar herkrijgt zijn vrijheid. Hij is de rechtmatige opvolger van zijn vader als Prins van Oranje. (De molen van Buren is naar hem vernoemd.) De Nederlanden kent hij echter niet, hij spreekt de taal niet, is katholiek, geen protestant en wordt niet aanvaard als opvolger van zijn vader.

Maria heeft een ander probleem. Zonder erfenis geen bruidschat en dus geen huwelijk. Zij verdedigt met hand en tand de erfenis van haar broer en haarzelf tegen haar dominante halfbroer Maurits, die zichzelf de titel Prins van Oranje heeft aangemeten (met het woordje geboren ervoor, maar toch).

Uiteindelijk wordt het beslecht. Maurits, Filips Willem en Frederik Hendrik verdelen de bezittingen. Maurits krijgt de titel Prins van Oranje, Maria krijgt Buren (zij was na het overlijden van haar moeder Gravin van Buren geworden) en  Filips Willem krijgt eindelijk zijn erfdeel. Inmiddels is er ook een wapenstilstand gesloten en is er even rust in de lage landen.

Maria woont in Buren, en na haar korte kinderloze huwelijk doet ze veel aan liefdadigheid. Ze laat een weeshuis bouwen, een schitterend gebouw, dat tot midden 20e eeuw als zodanig dienst deed.

Als enige Oranje is ze begraven in de Lambertuskerk waar haar ouders trouwden, en waar grootvader Maximiliaan ook is bijgezet.

Ik ga even op een muurtje bij de kerk zitten. IJsje er bij en even bijkomen van dit dramatische familieverhaal. Tuurlijk ken ik dit verhaal uit de geschiedenisboeken, maar als je zo dicht op de huid van deze mensen kruipt, zie je het menselijke in hun doen en laten, en ook hoe verdriet en hebzucht geen enkele deur voorbij gaan.

Totaal 22 km gefietst en 4.7 km gewandeld.