Gisteravond was ik in Gorinchem voor een orgelconcert. Heerlijk om te luisteren en bij de Fuga van Bach was ik zo ontspannen dat ik wakker schrok van het applaus.

Na een korte nacht volgde vandaag een lange fietstocht. Naar Winterswijk.

Het hotel heet Mondriaan en in mijn fantasie had ik allemaal rode, blauwe en gele blokjes gezien met zwarte strepen. Niets van dat al. Een foto van hem en een reproductie van zijn tekening van de Jacobskerk in het centrum. Meer niet.

In het centrum staat aan de Zonnebrink Villa Mondriaan, het museum van coming-of-age, volwassen worden, zeg maar.

In 1880 werd pa Mondriaan benoemd tot hoofd van de Christelijk Nationale school in Winterswijk. Wat nu Villa Mondriaan is, was de onderwijzerswoning, waar hij met zijn gezin ging wonen. Zoon Piet was toen 8 jaar.

Hij kon goed tekenen (zijn vader en oom trouwens ook) en mocht daarin verder, als hij maar wel de tekenopleiding afmaakte. Dan kon hij altijd nog lesgeven.

In het museum zijn vroege werken van hem te zien en dan zie je dat hij echt goed ‘klassiek’ kon schilderen en tekenen.

Boven is de tijdelijke tentoonstelling: la vibration des couleurs. En dat is het zeker: de hele zaal is behangen met fotobehang met lichtroze en lichtblauwe stipjes, vanuit een schilderij overgenomen. Het geeft de zaal een heel aparte sfeer.

En rondom hangen prachtige kleurrijke schilderijen van Leo Gestel, Jan Sluyters en uiteraard Piet Mondriaan, de Nederlandse luministen.

Het luminisme is een stroming in de schilderkunst, vooral in België, die ontstaan is vanaf 1904 vanuit het postimpressionisme, waarin ook elementen van het realisme en het impressionisme aan bod kwamen.

Het luminisme legt, door een optische mengeling van kleuren, de nadruk op sterke lichteffecten en heeft veel overeenkomsten met het pointillisme. De werken vertoonden door hun nauwkeurige tekeningen en de opbouw van de composities de academische vorming van de kunstenaars. De kunst benadert hier de wetenschap door de bijna mathematische benadering van de picturale techniek.

Zo, dat is luminisme volgens Wikipedia. Maar in levende lijve voor dit soort schilderijen staan is echt iets anders. De zaal vibreert bijna van de kleuren. ik ben een poosje helemaal alleen in de zaal. Heerlijk! Heel bijzonder is de muziek. Er klinkt een compositie die speciaal is gecomponeerd voor deze tentoonstelling door een Winterswijkse componist: altviool en marimba. De muziek staat op repeat en past wonderwel bij het gevoel dat de schilderijen oproepen.

Uiteraard loop ik door alle zalen van het museum. Er zijn diverse krukjes en tafeltjes opgesteld die een verbeelding zijn van het gedachtegoed van de Stijl, de stroming waar Mondriaan ook bij heeft gehoord. En dat ene Ikea-krukje. Echt, zo grappig.

Heel bijzonder vind ik de kleurbanen op de muren: gedurfd en eigenzinnig en juist niet in de stijl van Mondriaan.