De kop was er af. Het concert in Neuss was de aftrap van deze prachtige orgelreis. We zitten weer in de bus en gaan verder, naar Keulen.
Het is inmiddels gaan regenen, maar we zitten droog en Keulen is nog ver. Helaas, als we net in Keulen aankomen begint het te plenzen. De chauffeur rijdt een extra rondje en zet ons dan af in de buurt van onze volgende concertlokatie. Maar eerst hebben we de tijd aan onszelf.

Neuss gaat terug op het Romeinse legerkamp Castra Novaesium, dat in de eerste eeuw voor Chr. werd ingericht. Keulen is net als Neuss van Romeinse afkomst. De Ubiërs kwamen hier in 38 v. Chr. wonen, met toestemming van Julius Ceasar, op een eilandje in de Rijn: Oppidum Ubiorum. De Romeinen vestigden hier ook hun hoofdbestuur van de Germaanse provincie en het werd een flnke stad die Colonia Claudia Ara Agrippinensium werd genoemd.
Colonia werd door de eeuwen heen verbasterd tot het huidige Köln.

In Keulen kun je niet om de Romeinen heen.
Ik wandel naar Sankt Gereon en kom gelijk een stuk Romeinse stadsmuur tegen. De Sankt Gereon zelf is een kerk op de plaats van een ovaal Romeins mausoleum uit de vierde eeuw. In de zesde eeuw is het al een kerk. De huidige kerkruimte lijkt rond maar is tienhoekig (decagon), stamt uit de 13e eeuw en bezit prachtige mozaiekvloeren.
Er is een bijzondere doopkapel met een zware ijzeren deur en mooie fresco’s op de muren.
Onder het koor is de crypte die ook toegankelijk is en bij het altaar zijn daar vloermozaieken van het leven van Simson. 11e eeuws en zo ontzettend gedetailleerd. Ik snap dat je daar niet mag lopen.

Ik eet onderweg even een Brezen en verschalk ergens een Kölsch (tuurlijk) en ga dan naar de Sank Aposteln. En weer loop ik de Romeinen tegen het lijf. Er staat een enorm massieve lage toren met de stenen in fantasievol mozaiek gezet. Ik denk dat zal niet echt zijn, toch?
Dus wel. Het is de Römerturm, onderdeel van de ooit vier kilometer lange stadsmuur, gebouwd in het jaar 50 n. Chr.

In de Sankt Aposteln vindt het tweede concert plaats door Gerben Budding en ook hij start met Bach. Ik begrijp dat het orgel behoorlijk wat kracht heeft en besluit een plek aan de zijkant op te zoeken, met wat pilaren als breking.
Ik geniet van de prachtige muziek van Guilmant, Frank en Karg-Elert. En dan komt Widor, niet met de 5e maar de 4e. Het Scherzo en de Final.
Gelukkig had de organist gewaarschuwd voor de chamades, de Spaanse trompetten, die hij in de laatste twee maten zal gebruiken, omdat die op dit orgel nl. ongekend krachtig zijn.

Daarna hebben we tot het diner de tijd aan onszelf en ik besluit op verkenning te gaan.
Mijn moeder had een ongetrouwde tante die wel eens bij ons kwam logeren. Ik praat over de jaren zeventig. Zij was in onze ogen heel oud, hoewel ze toen eind 60 begin 70 was, en zij had altijd Eau de Cologne bij zich, zeker in de zomer. Gek hè, dat zo’n herinnering nu naar boven komt. Ik loop nl. langs Dufthaus 4711, het beroemde merk Eau de Cologne, Frans voor Keuls water.
Ter herinnering aan tante Mien koop ik voor mezelf een reissetje Eau de Cologne.

Aan de overkant van de straat zie ik Madonna in den Trümmern. Deze voormalige Gotische Sankt Kolomba kerk is nu onderdeel van het aartsbisschoppelijk museum. De kerk werd in de Tweede Wereldoorlog vrijwel volledig verwoest en in 1947 werd in de ruïnes (Trümmern in het Duits) een kapel opgericht ter ere van het Mariabeeld dat de oorlog had doorstaan.
Ernaast een hypermoderne sacramentskapel met een bijzondere inrichting.

Na het diner in het Brauhaus loop ik nog even langs de grote musea aan de Rijnkant naar de Rijn. Ik stuit hier op een stuk gereconstrueerde Romeinse weg, de Hafenstraße, en dan sta ik aan de oever van Vadertje Rijn ofwel Pater Rhenus. De Romeinen vereerden de riviergod Rhenus, zinnebeeld van de Rijn, hun rijksgrens en levensader.

Tijd om naar de Dom te gaan.
Ik was al om de kerk heengewandeld en als altijd imponeert deze enorme gotische kerk, door de zwart uitgeslagen steen, de hoogte, lengte en breedte.
Wij mogen vanavond een privéconcert bijwonen in de kathedraal en om 9 uur gaan we de stille, lege kerk in.
De organist Winfried Bönig vertelt over ‘zijn’ kerk en ‘zijn’ orgel.

De Dom is eigenlijk nog niet zo heel lang af. De bouw werd in 1248 gestart op de plek van de nog aanwezige dubbelkorige voorganger. Men brandde eenvoudigweg het oostkoor van die kerk af en begon.
In de eeuwen die volgden vorderde de bouw langzaam, maar die stagneerde eind 15e eeuw en kwam uiteindelijk stil te liggen in 1528. Teruglopende aflaathandel, minder pelgrims, en toen de Reformatie.

Eeuwenlang bleef er een halve kerk. Twee westelijke torens, één half af, en een deels opgetrokken schip en dan het koor dat met een wand was dichtgezet.
Uiteindelijk werd in de 19e eeuw besloten de kerk te voltooien, volgens de oude plannen met moderne technieken en materialen.

In de oorlog werd de kerk zwaar beschadigd en zat men weer met een halve kerk. En ook zonder orgel want dat was met het transept ten onder gegaan.
Toch werd in 1948, drie jaar na de oorlog, al een orgel geplaatst, in het koor. Want het was een jubileumjaar, 700 jaar na de start van de bouw, en dat moest en zou gevierd worden, met een orgel.

Na herbouw van het schip is daar ook een orgel geplaatst. Hoog boven ons hoofd zweeft het aan kabels aan het dak.
Bij het portaal onder de torens zijn nog weer later chamades aangebracht.

De organist laat het orgel horen in een bijzonder programma. Strauss en Hoyer. Pinksteren van Messiaen dat grote indruk op me maakt. Dat grote orgel laat me de ‘tongen als van vuur‘ bijna zien. En bij de windvlaag voel je die bijna.
En Vierne is een finale, dit orgel en deze kerk waardig.

We mogen (ongepland) een bezoek brengen aan het orgel en hiervoor gaan we eerst vier verdiepingen naar boven via de sacristie om vervolgens af te dalen naar de orgelgalerij.
Enthousiast vertelt Winfried over het orgel en hij laat ons nog meer horen. Tegelijk probeer ik ook naar de ruimte te kijken van deze immens grote kerk (144,58 m lang en 86.25 m breed).

Uiteindelijk moeten we natuurlijk vertrekken en om iets voor twaalven plof ik in bed. Einde van een dag vol indrukken en vol prachtige muziek.

Lees hier verder voor dag twee!