‘Afgekeurd’ zegt iemand. Huh? O ja, natuurlijk. Voetbal. Dat komen we deze twee dagen overal tegen. en ook tijdens de orgelreis wordt het voetbal nauwlettend gevolgd door sommigen.

Maar ik trap af bij het begin. Er voor eigenlijk. Ik ga met Vox Humana twee dagen op orgelexcursie naar Duitsland. En donderdagavond neem ik alvast een voorschot door in Gorinchem een extra lang orgelconcert bij te wonen in de Grote Kerk.

Twee organisten spelen muziek van Jan Bonefaas en Piet van Egmond en improvisaties over allerlei thema’s, waaronder de toonsoorten die Messiaen heeft bedacht. Goede opmaat (of aftrap) vind ik.

Op de speedpedelec ging ik door de avondschemering naar huis. 38 km later lag ik in bed. Wekker zetten en er vroeg weer uit.
Na een startprobleem kom ik gelukkig ruimschoots op tijd aan in Arnhem waar de bus naar Neuss vertrekt.

De stemming is eigenlijk altijd goed op dit soort reizen, maar vandaag wordt die versterkt door de heerlijke traktatie van Vox Humana: heerlijke gebakjes bij de koffie.
Op naar Neuss, via Boxmeer, om de grenscontrole, vanwege het voetbal, bij Oberhausen te vermijden. En zo arriveren we om klokslag 12 in Neuss, bij de Quirinus-Münster.

Zoals de naam al aangeeft is het een kloosterkerk geweest. Nu is het een verrassend licht aandoende Romaanse kerk met een klaverbladvormig koor. De bouw van deze kerk ving aan in 1209.

Ten zuiden van het centrum van Neuss lag rond het begin van de jaartelling een Romeins legerkamp. Op de plek van de Münster lag het grafveld van het kamp. Iets daarvan is nog te zien onder drie glazen platen in de kerkvloer. Hieronder ligt een restant van de cella memoriae, het antieke gebouw voor de herdenking van de doden.

Onder die doden waren christenen, zoveel is wel bekend. Rond 850 is er een klooster en 1043 is er een kerk. Quirinus van Neuss is dan al de schutspatroon, een heilige die rond 115 de marteldood gestorven zou zijn. De toenmalige abdis kreeg van haar broer, paus Leo IX, de stoffelijke resten. En dus komt de bedevaart op gang. Dat brengt welvaart mee en op enig moment is er behoefte aan een mooie kerk, die past bij de allure van Neuss. In 1209 begint het bouwen, zoals een oude steen aangeeft.

De kerk heeft in de loop der eeuwen veel doorstaan. Blikseminslag waardoor de torens en koepel werden vernield (vandaar de barokke koepel), de Franse Revolutie (de kerk werd opslagplaats en veel kostbaarheden verdwenen) en natuurlijk de Tweede Wereldoorlog.

Ondanks alles doet de kerk zeer middeleeuws aan, mede door de oude beelden: een pestkruis uit 1360, een madonna uit 1430, een pièta idem. Samen met de Byzantijns aandoende moderne fresco’s is het een evenwichtig geheel dat rust uitstraalt.

De organist begint aan zijn concert. Het orgel heeft geen mooi orgelfront, maar wel zie ik pijpen hoog aan de zijkanten van de kerk staan. Ik besluit vooraan in het koor te gaan zitten, onder de mooie koepel. Duitse en Franse componisten komen langs. Bij het Harmonies du Soir van Karg-Elert voel ik als het ware de avond neerdalen in de kerk. Messiaen, moeilijk maar ik vind het toch mooi. Tuurlijk Bach, twee keer maar liefst, Franck en Vierne (Carillon de Longpont) en als uitsmijter de Toccata in G van Dubois. Heerlijk, zoals muziek je kan meenemen.

We gaan weer verder maar als aftrap was dit zeer geschikt. Op naar Keulen voor de volgende concerten.