Muziek en emoties zijn bij mij diep met elkaar verweven. Van tijd tot tijd borrelen die tijdens concerten of een kerkdienst naar boven als muziek en/of tekst me raakt. Gisteravond was niet anders.

In Lochem zat de Gudulakerk bomvol. Het Deeps Vocaal, de Bachwerkplaats en Orpheus voerden een moderne mis op. The Armed Man: A Mass for Peace.

De mis is in 1999 gecomponeerd door Karl Jenkins, jazz- en popcomponist, in opdracht van het Royal Armories Museum in Leeds. Het is een terugblik op een eeuw vol gruwelijke oorlogen en een wens voor een vrediger toekomst. In 2000 ging de mis in première in Londen in de Royal Albert Hall.

De avond begint met een terugblik op de laatste zeer recente oorlogen en een citaat van Erasmus met de strekking dat als je vrede wilt tussen jou en je naaste, je dat allebei ten diepste ook echt moet willen.

Tuurlijk, je kunt de mis beschrijven: delen 6 tot en 9 zijn de oorlog en de directe gevolgen. Geweld, kanongebulder, geschreeuw en geroep omlijst door de traditionele misdelen: Kyrie, Santus, Agnus Dei en Benedictus.

Er wordt geput uit allerlei teksten: een Frans volksliedje (tekst én melodie) uit de Renaissance: L’homme armé, de Adhaan (de islamitische oproep tot gebed), psalmen 56 en 59,  teksten van Engelse en Ierse dichters, een gedicht van een Hiroshima overlevende, een stukje uit de Mahābhārata (een episch gedicht uit het Hindoeïsme), afsluitend met een citaat uit de mythe van de Ridders van de Ronde Tafel. Openbaring 21:4 is de a capella vertroosting.

Hij zal alle tranen uit hun ogen wissen. Er zal geen dood meer zijn, geen rouw, geen jammerklacht, geen pijn, want wat er eerst was is voorbij.

Dit doet allemaal geen recht aan een live uitvoering. Het is overrompelend, overweldigend, bizar soms, ontroerend, meeslepend. En het gekke is dat het allemaal past, op de een of andere manier.

Net voor het gedicht van de Hiroshima overlevende klinkt er een oorverdovende schreeuw van het koor, begeleid door donderend slagwerk, gevolgd door een doodse stilte. En vanuit die stilte klinkt vanaf het orgelbalkon een trompet met The Last Post. Ik zal niet de enige zijn geweest waar de rillingen over de rug liepen.

Het lied And now the guns have stopped is als een gebed, waarin de schuldgevoelens van de overlevenden doorklinken. Net als de alt wil inzetten, horen we het ruisen van de regen op het kerkdak.

Na de mis blijft het stil… Het applaus komt haperend op gang. Ik doe wel mee, maar heb moeite om alles te verwerken wat ik dit uur heb gehoord.

Als ik naar het hotel fiets, druppelt het nog en ineens licht de ondergaande zon de bossen aan en dan verschijnt een regenboog.

Op YouTube kun je de volledige mis beluisteren.