Eeuwenoud is de muziek die vanavond klinkt. Op twee stukken na dan, een 20e eeuws en een 21e eeuws stuk, maar de rest is letterlijk oud tot oeroud.

Ik zit in de Jacobikerk in Utrecht waar Gregorian Treasures ten gehore worden gebracht.

Aangezien ik in Houten werk, ben ik vanaf kantoor naar hartje Utrecht gewandeld. Het was prachtig weer en na de drukte van alle snelwegen was het verrassend stil, rustig én mooi in Lunetten, de wijk gebouwd rondom de Lunetten op de Houtense Vlakte. Vogels fluiten, de bomen staan al behoorlijk in blad en hier bloeien de meidoorns volop.

Ik kom via begraafplaats Kovelswade op het traject van de voormalige Oosterspoorweg en dan bij de Kromme Rijn. Bij het Ledig Erf volgt een mij onbekend stuk Oude Gracht. Ik ben gelukkig op tijd bij de kerk, waardoor ik een heel mooi plekje kan vinden.

Gregoriaans, dat is de muziek die vanavond te beluisteren valt, een eeuwenoude wijze van liturgische teksten zingen.

Paus Gregorius I de Grote was paus van 590 tot 604. Hij wordt geacht grote invloed te hebben gehad op het verzamelen van de toen al oude bestaande kerkmuziek. Hij voerde hervormingen door in de liturgie en legde richtlijnen vast. Of hij zelf heeft gecomponeerd, blijft in raadselen gehuld. Er zijn afbeeldingen van hem met een duif op zijn schouder, die de Heilige Geest zou zijn die hem inspireerde, maar er is niets bekend wat op hem terug te voeren is.

De eigenlijke ontwikkeling van de gregoriaanse muziek vond in de 8e eeuw plaats, in de Karolingische periode. Het is wellicht een mengeling van oud-Romeinse repertoire en de gallicaanse zang of cantus Gallicanus.

Heel bijzonder is dat Keizer Karel de Grote een belangrijke rol speelde bij de verspreiding van het gregoriaans. Hij wilde eenheid in zijn grote rijk en standaardiseren van geestelijke zaken hielp daar ook bij.

Vanavond klinkt deze muziek, uitgevoerd door Wishful Singing en Voces8 Scolars, uit de 12e tot en met de 21e eeuw, maar ook ongedateerde muziek die uit 10e eeuwse handschriften komt, alles met prachtige Latijnse teksten. Gebaseerd op de Bijbel of op meditatieve teksten. Of een gebed, zoals de toegift: Ave Maria.

De repeterende muziek is bijna hypnotiserend en klinkt prachtig onder de gewelven van de in oorsprong 13e eeuwse kerk. Het hóórt hier, het is hier thuis.