Revolusi, de dikke pil van David van Reybrouck over de onafhankelijkheid van Indonesië ligt nog steeds op tafel. Ik ben een paar hoofdstukken ver.

Indië verloren, al verloren. Zo zei mijn vader het. Maar het is Indië verloren, rampspoed geboren.

Ik ben vanavond in Den Bosch in de Verkadefabriek voor de documentaire Indië verloren – selling a colonial war.

Als je ziet hoe dik het boek van Van Reybrouck is, snap je wel dat ik deze geschiedenis niet in dit stukje kan samenvatten. Alleen daarom is het al heel knap dat documentairemaker Radstake in een uur en drie kwartier ons de vele facetten van deze ingewikkelde geschiedenis laat zien.

Het begint met een duizelingwekkende compilatie van allerlei beelden en geluiden waarin allerlei uitingen over dit koloniale conflict worden getoond.

Dan worden allerlei personen aan het woord gelaten die dit conflict vanuit hun expertise belichten, gelardeerd met beelden uit het verleden.

Ik voel me beschaamd als ik luister naar de hoogdravende woorden waarmee deze oorlog begonnen werd en waarmee deze stug werd volgehouden, tegen alle internationale kritiek in.

Framing, dat woord valt. Hoe Van Kleffens als minister zonder portefeuille belast met buitenlandse zaken bij de Verenigde Naties dit conflict verdedigt met de woorden: wilt u deze mensen steunen, of de beschaafde burgers die wij steunen. Hij was ook degene die dit conflict als politionele actie framede.

Ik weer nog dat we het op school behandelden en dat we zeiden: Meester, dat is toch gewoon oorlog? Maar nee, het was een politionele actie.

Indië, sinds 1816 Nederlands Indië, was onderdeel van Nederland en optreden tegen de onafhankelijkheidsbeweging werd gezien (geframed) als binnenlands optreden. En de soldaten, waaronder twee zwagers van mijn vader, zouden de Indonesiërs bevrijden.

Over dekolonisatie zou wel te praten zijn, maar dan in een door Nederland bepaald tempo, getuige de gesprekken tussen koningin Wilhelmina en president Roosevelt.

Het verleden is een ander land, daar doet men de dingen anders.

Als dat ergens zeer zeker van toepassing is, dan toch hier. En dan moet je ook nog beseffen dat Nederland het koloniale ideaal na de officiële erkenning van de onafhankelijkheid in 1949, gewoon naar Nieuw Guinea verplaatste. En daar in 1962 ook een oorlog over begon.

Passend dat de documentaire eindigt met wederom een compilatie van beeld en geluid, alleen een tandje sneller…