Een kwartier, korter nog, duurt het. Tussen 13.27 en 13.40 uur vernietigen Duitse bommenwerpers op 14 mei 1940 de binnenstad.
De gevolgen zijn rampzalig. Van de 600 jaar oude stad Rotterdam wordt het hart uitgerukt. Het beeld van Ossip Zadkine verbeeldt dat op dramatische wijze.

En het was een bombardement dat eigenlijk al was afgeblazen. Er waren nl. onderhandelingen gaande over capitulatie van Rotterdam en in het kielzog daarvan ook van Nederland.

Rode lichtkogels werden door de Duitsers afgevuurd om de piloten te laten weten dat het bombardement niet doorging. Een eskader dat vanuit het zuiden naderde, zag de lichtkogels boog af en liet zijn bommenlast vallen op gebieden onder de retourroute, in Rotterdam maar o.a. ook  in de Hoekse Waard. (Volgens veiligheidsbeleid i.v.m. ontploffingsgevaar bij de landing.)

De Heinkels die uit het oosten kwamen, zagen de lichtkogels niet en bombardeerden Rotterdam. 97.000 kilo brisantbommen en dat was het.

De capitulatie was al uitonderhandeld en werd nu officieel. Toch zou er tussen 19 en 20 uur nog een bombardement plaatsvinden i.o.v. veldmaarschalk Kesselring. De Duitse commandant in Rotterdam nam het onbekrachtigde capitulatiedocument van Rotterdam aan en wist hiermee dit bombardement te voorkomen.
Dreigen met bombarderen van Utrecht zorgde voor algehele capitulatie van Nederland door generaal Winkelman.

Ruim 800 mensen vonden de dood, 24.000 huizen waren verwoest, 80.000 mensen dakloos.

Vrijwel het gehele centrum was veranderd in een smeulende puinhoop, die dagenlang, soms wekenlang bleef branden en smeulen. Toch bleef een aantal gebouwen gespaard: zoals het Stadhuis, het postkantoor, het Schielandshuis, het beursgebouw, het Erasmushuis, het politiebureau en het Witte Huis.

De Rotterdammers begonnen gelijk puin te ruimen. Met het puin werden Blaak en het Schie gedempt, het werd gestort op het land van Hoboken en rond en in de Kralingse Plas. (De rest van het puin werd verwerkt in de dijk van de in aanleg zijnde Noordoostpolder. Vandaar de naam Rotterdamse Hoek.) En er werden al plannen gemaakt voor de wederopbouw.

Deze plannen bleven plannen door de oorlogstijd en na de oorlog ontstond er een stammenstrijd. Herbouw binnen het middeleeuwse stratenpatroon, met historiserende gevels of een volledig nieuwe economisch functionele stad, met ruim baan voor de moderne tijd en bijbehorende vervoersmiddelen.
We weten allemaal wie gewonnen heeft.

De route is volstrekt willekeurig omdat het de rand volgt van het verwoeste gebied, hier schuin het plein over, daar links en meteen rechts, soms bijna terug naar een plek waar ik eerder ook al was. De grens is soms duidelijk zichtbaar maar soms helemaal niet, omdat de stadsvernieuwing ook delen van de stad volledig heeft veranderd.

Bij de route hoort een soort podcast die ik tijdens het wandelen beluister. Én sinds kort ken ik een website waarop je in de tijd teruggaat m.b.v. kaarten: Topotijdreis. Ik kan dus meteen zien hoe straten en havens liepen in die tijd.

De dierentuin zat waar nu de Doelen en omgeving is. De verhuisplannen waren in 1940 al klaar en eind dat jaar verhuisde die naar polder Blijdorp.
Drie stations had Rotterdam. Delftse Poort en Hofplein, vlakbij het huidige Centraal en het Maasstation. Alle drie vielen ze ten prooi aan de vlammen.

Ik loop door modern Rotterdam en stukjes oude stad, zoals in Kralingen, waar het gelijk heel anders voelt. En aan de Rotte staan de oudste huizen uit ca 1700, met zijn drieën naast elkaar aan de vlammen ontkomen. De Joodse begraafplaats is het waard om even op je tenen over de hoge muur te kijken. Het naastgelegen café (voorheen café Boerengat) heeft eveneens overleefd.

Ik besluit mijn wandeling met een rondvaart met Spido naar de havens. Even tijd voor iets anders. Ik geniet van het uitzicht op deze moderne stad. Een cruiseschip vertrekt uit Rotterdam, net voor onze boot langs, een flatgebouw op het water, zo groot. Het prachtige gebouw van de Holland-Amerika-lijn valt hierbij in het niet. Zoals eigenlijk alle grootscheepse en grootschalige nieuwbouw het oude Rotterdam -dat er echt nog wel is, als je er de tijd voor neemt- overschaduwt.