Tegels. We zijn er zo aan gewend. Badkamer, toilet, keuken, vloer: overal liggen keramische tegels. En dan hebben we het nog maar niet over de betontegels.

Eigenlijk zijn die tegels heel bijzonder. Klei wordt in een mal geperst tot een plakje, gebakken, geglazuurd, al of niet voorzien van een afbeelding, en nogmaals gebakken.

De kunst van het tegelbakken is vanuit Azië via het Verre Oosten naar Europa overgewaaid.

De tegel kan ook in een vorm worden gebakken, een relieftegel. In Berlijn kun je in het Pergamonmuseum de Isjtarpoort bewonderen, uit het oude Babylon, uit 575 voor Christus. Bedekt met werkelijk beeldschone relieftegels in blauw en goud die dieren voorstellen, echte en fantasie dieren.

Hoe ik hier zo bij kom?
Ik was vandaag op de fiets gestapt naar Otterlo om daar het Nederlands Tegelmuseum te bezoeken.

Ik stak de Betuwe door om vanaf Amerongen een stukje Utrechtse Heuvelrug over te steken richting Veenendaal en toen Ede. De frisse zonnige ochtend was overgegaan in een bewolkte en winderige, bijna koude dag. In Veenendaal en Ede heb ik overwogen om terug te gaan, maar ach, het was uiteindelijk nog maar 10 kilometer naar Otterlo.
De bossen van de Veluwerand bieden gelukkig behoorlijk beschutting tegen de noordenwind.

In Otterlo ga ik toch op het terras zitten lunchen, maar wel lekker beschut tegen de frisse wind en dan zoek ik het Tegelmuseum op.

Het blijkt zich gewoon in een woonwijk te bevinden, in een tweetal bungalows uit de jaren ’60 of ’70 die met diverse ruimtes uitgebouwd zijn.
Eenmaal binnen ben ik verrast. Het mag dan niet groot zijn, maar er zijn 12 ruimtes met een overweldigende hoeveelheid tegels in allerlei vormen en maten. En ze hangen werkelijk overal. Aan de voormalige voordeur, in de winkel, in de koffiehoek en natuurlijk is het toilet ook heel mooi betegeld.

Met behulp van de tegel-app loop ik langs de topstukken van het museum. Het oudste tegeltableau stamt uit de 13e eeuw, met gekke koppen, wellicht bedoeld voor een plafond. Er zijn grote tegeltableaus die voor gelegenheden gebakken zijn, maar ook een prachtig portret van een tulp op twee tegeltjes.
En zo loop ik van het ene moois naar het volgende moois, van oud naar nieuwer en heel nieuw.

De wisselexpositie gaat over de periode van de Jugenstil, Art Deco en Art Nouveau. Uit die tijd zijn veel mooie tegeltableaus bekend, die heel vaak nog ‘in situ’ zijn en daarvan worden foto’s getoond. Sommigen zijn van de sloop gered, zoals eigenlijk best veel van de museumcollectie.

Hélène Kröller-Müller, van dat beroemde museum, had niet alleen veel Van Gogh-schilderijen, maar ook een grote collectie tegels. Deze zijn in permanente bruikleen aan het Tegelmuseum gegeven. En een andere verzamelaarster heeft haar hele collectie aan het museum nagelaten.

Ik kijk op mijn horloge en schrik! Ik ben langer gebleven dan ik verwacht had, maar het was ook zo mooi!
Nu weer op huis, wel langs een andere route. Door de prachtige bossen over een mooi fietspad naar Ede en boven Bennekom langs naar Rhenen. Over de Rijnbrug naar Kesteren en via Echteld ben ik bijna weer thuis.

Een koude, maar welbestede dag! En ik zal tegels in het vervolg met iets meer respect bekijken…