Een blauw-oranje schicht, en weg is-ie. Een ijsvogel. Hoe vluchtig ook, toch nog even gezien.

Zwanen, ganzen, witte reigers, mezen, spechten, vinkjes, merels, roofvogels, Vlaamse gaaien, allerlei vogels hadden we al gezien en gehoord (in het geval van de specht). Maar de ijsvogel was wel even een prachtig moment vandaag, op een toch al mooie dag.

We lopen in het Reggedal, dat één langgerekt natuurgebied vormt.

De Regge is een meanderende rivier. Een rivier dus die grote lussen vormt. Dergelijke lussen ontstaan doordat in de buitenbocht, waar het water het snelst stroomt, grond wordt weggespoeld, terwijl aan de andere zijde grond wordt afgezet.

Hierdoor worden de bochten steeds wijder, waardoor ook de rivier steeds langer wordt. Dit gaat net zolang door totdat twee bochten in elkaar overlopen en de rivier doorbreekt. De rivier herneemt dan nagenoeg de oude loop en de afgesneden meander wordt een meertje.

Bij de Regge is door de mens ingegrepen. Om waterafvoer en scheepvaart te bevorderen werd de rivier gekanaliseerd.

Nu wordt het tegenovergestelde gedaan. De kanalisatie wordt teniet gedaan, meanders stromen weer, de rivier krijgt vrij baan.

We zijn vroeg begonnen vandaag in Nijverdal. We lopen het dorp uit langs het Gagelmansveen, een prachtig stukje hoogveen omringd door hoge stuifduinen.

Daarna langs en in de buurt van de Regge, veel onverhard, een paar fietsers, bijna geen auto’s, ongelooflijk zo rustig als het is. Het landschap is glooiend en we lopen ongemerkt de landstreek Salland in. De naam hiervan zou van de stam van de Saliërs zijn afgeleid, een Frankische stam die in de 3e eeuw door de Saksen zou zijn verdreven.

Dit gebied is door de IJstijd gevormd. Voor en tijdens de warmere periodes gedurende de ijstijden voerden de Rijn, Wezer en Elbe enorme hoeveelheden zand aan. Door Salland liep ooit een brede rivier naar het noorden. Via dat rivierdal schoof een ijskap van soms tweehonderd meter dik zuidwaarts, waardoor het dal dieper en aan de randen ver omhoog geduwd werd. Zo ontstonden de stuwwallen. De schuivende ijsmassa bracht stenen en leem mee uit Scandinavië. Dit bleef achter toen het ijs smolt, maar werd door de woeste smeltwaterrivieren al snel bedekt door een dikke laag grof zand en keien, die het brede dal opvulden. Hier overheen kwamen in grote delen van Salland door verstuiving nog dekzandruggen.

Bij Schuilenburg, Rhaan en Hancate stonden vroeger havezates. Alleen bij Schuilenburg kun je daar nog iets van zien, een prachtige oude boerderij, het zgn. Bouwhuis. In de buurt van Rhaan zien we een kleine stuwwal duidelijk opduiken in het glooiende land.

Bij Hancate kruisen de Regge en het Overijssels kanaal elkaar in een soort vlechtwerk. De rivier duikt onder het kanaal door, maar de vistrap in de rivier gaat weer óver het kanaal. Met bruggen, sluizen en duikers wordt alles in goede banen geleid. Bij de Archemerstuw weer zo’n complex waterwerk, waar de Linderbeek in de Regge stroomt.

We baggeren door de Eerder Hooilanden, een vochtig weidegebied dat in oude luister wordt hersteld. En dan komt Huis Eerde, een prachtig vroeg 18e eeuw herenhuis, compleet met in militaire slagorde aangelegde bossen, mooie zichtlijnen langs de brede lanen en oude boerderijen.

Op de plek waar de Regge ooit door een stuwwal brak, ligt een hoge en steile oever waar we een prachtig uitzicht hebben. Langs de Giethmer Hooiweg lopen we op station Ommen aan. Tijd voor koffie en om huiswaarts te gaan.

O ja, en meander? Ik wist niet beter of dat komt uit het Grieks, het Oud-Grieks: maíandros. Dat is ook zo, maar de Grieken hebben het weer uit het Turks. In Turkije stroomt de Büyük Menderes (grote Meander). Deze rivier kronkelt veel en heeft zo via het Grieks naam gegeven aan alle bochtige rivieren.