Dat was lang geleden, dat ik naar een pretpark ging. Vandaag was het zover. We gingen naar de Efteling, en voor mij was dat de eerste keer. Ja, zeker! Één keer moet de eerste zijn, toch?

En ik heb er echt geen spijt van. Want pret hebben we zeker gehad. Van de sprookjes naar ontwerpen van Anton Pieck tot de Gondola, heel oubollig ronddrijven in kabelgetrokken bootjes, van het pannenkoekenrestaurant waar alles bewoog tot aan de muzikale lichtshow. We hebben genoten! En nee, geen achtbaan, alsjeblieft niet, zeg! Wel de wildwaterbaan, die is geweldig! En in de Pagode, heel hoog boven het park met een prachtig uitzicht.

Natuurlijk zou ik hier niet over de Efteling schrijven zonder een stukje geschiedenis. Hier komt het 😁

De wortels van het huidige park liggen in 1935, toen het R.K. Sport- en Wandelpark geopend werd. De plannen om een sportterrein aan te leggen ontstonden in 1933 en komen van een pastoor en een kapelaan. Het natuurpark de Efteling opende in 1951 en in 1952 opende het Sprookjesbos. Daarmee is de Efteling een van de oudste nog geopende themaparken ter wereld.

De plaatselijke economie was zeer afhankelijk van de leer- en schoenenindustrie. De burgemeester wilde daar iets aan doen. In het Park zouden mensen kunnen bewegen, dus goed voor de gezondheid, maar de werkgelegenheid van zo’n park was ook belangrijk.

Voor het Sprookjesbos werd Anton Pieck gevraagd. Hij was een zeer herkenbaar kunstenaar, met zijn levendige taferelen in een geïdealiseerd nostalgisch jasje. Als kind vond ik zijn kerstkaarten prachtig. Alles is oud en koud, er ligt sneeuw, lantaarns verspreiden zacht licht, de mensen zijn dik en warm en ouderwets gekleed, huizen vertonen barsten en scheuren of staan scheef.

In de Efteling zie je dat op heel veel plekken terug. Alle panden hebben nostalgische gevels, en zijn afgebladderde muren, overal barsten en scheuren, en een vaal kleurenpalet. Het is leuk om iets van de kerstkaarten en de kalenderplaten voor je te zien staan.

Echt heel leuk om de sprookjes uit mijn jeugd terug te zien, maar ook nieuwe(re) sprookjes zijn er. Zoals Ravelijn uit 2011, een complete sprookjesachtige riddershow, en de Indische Waterlelies uit 1967, geschreven door niemand minder dan Fabiola, de toenmalige koningin van België.

O ja, de naam Efteling? Het is de naam van de buurtschap die hier ooit lag. De naam is een verbastering van, ja van wat? Vanaf de 14e eeuw wordt de naam op achttien verschillende manieren geschreven, zoals Efterlinc, Dechterlinc, Achterling en Ersterlinhe.

Twe verklaringen dienen zich daardoor aan. Tot omstreeks 1500 wordt er melding gemaakt van Achterling. Als Loon op Zand als belangrijkste kern in het gebied wordt gezien, dan lag de buurtschap achteraf. Vrij vertaald zou het dan Achteraf liggende buurt betekenen.

Een andere verklaring is het volgende: Als men vanuit Holland naar Oost-Brabant ging, dan was het de eerste buurt die men tegenkwam. Er werd vanaf die tijd melding gemaakt van Ersteling. De lange s (ſ) zoals die geschreven werd in het Gotusch schrift  werd naderhand vaak aangezien voor een letter f. In 1950 oppert een pater dan ook dat de naam Efteling een verbastering is van Ersteling.

Maar wat het ook is: het mag de pret niet drukken. En ik besluit om toch maar eens naar Hattem te gaan, naar het Anton Pieck museum.