Ze hadden het volste recht hem te doden (volgens hun eigen zeden). In zijn tocht naar de grens met de niet-christelijke stammen had hij diverse tempels en heiligdommen vernietigd en heilige eiken omgehakt. Met veel vertoon trok hij door het land. Behalve zijn eigen gevolg, nog twee geestelijken met hun gevolg en ook nog militairen. Het kon bijna niet anders worden opgevat dan als agressie, een vroeg soort kruistocht.

Winifried was in de 70, had een hoge positie in de kerk. Als aartsbisschop hoefde hij deze reis niet te maken. Hij had in Germanië al velen bekeerd, hij had de kerkelijke organisatie daar op poten gezet. Meermalen was hij in Rome geweest, bij de paus zelfs.

Hij was hier ver vandaan geboren, in Devonshire in Engeland. Als klein jochie werd hij aan het klooster in Exeter toevertrouwd. Hij trad toe tot de Benedictijnen en werd tot priester gewijd op zijn dertigste. Hij werd hoofd van de kloosterschool en maakte naam als leraar, exegeet, historicus, grammaticus en literator. Hij was voorbestemd om abt te worden, maar de missie was zijn grote doel. En dus ging hij op reis.

Zijn taal leek op hun taal, dus zou hij hen makkelijk kunnen bekeren. Maar dat liep toch niet van een leien dakje. Hij mocht naar Rome en kreeg van de paus opdracht de Germanen te bekeren. Ook kreeg hij een nieuwe naam: hij die het goede doet.

Het was vandaag een geweldige fietsdag. Veel zon, ook veel wind, heerlijke temperatuur en een prachtige omgeving. Vanuit de beschutte omgeving van es- en brinkdorpen, kwam ik in het open Groninger land. Rechte wegen, grotere boerderijen, de typische rode bakstenen. En water. Veel water. En dus bruggen en sluizen.

Vanuit Langelo via Roden, Nietap, Leek, Tolbert, Sebaldeburen naar Grijpskerk. Maar in Gaarkeuken even stoppen. Daar is een grote sluis in het Hoendiep en er wordt een schip geschut. Altijd mooi. Trouwens: hier stond vroeger bij de sluis een gaarkeuken voor de passerende en wachtende schippers. Vandaar!

Bij Munnekezijl zit ik in Friesland. Het wordt steeds vlakker en leger. En rustiger. Ik zie grote stukken van oude dijken liggen. Bij Dokkumer Nieuwe Zijlen ga ik het jaagpad op langs het Dokkumer Grootdiep. Ik fiets over een mooi pad, maar ik denk aan de schepen die hier voortgetrokken werden, als er geen of te weinig wind stond of uit de verkeerde hoek. Door een paard, of als de schipper erg arm was door zijn vrouw en kinderen.

Dokkum: daar ben ik naar toe onderweg. Helaas is deze podwalk niet meer beschikbaar, dus ik heb iets anders gevonden. Prachtige stad, Dokkum. Oude panden zoals de admiraliteit, het stadhuis, pakhuizen. En het water. Dokkum ligt op de plek waar de Dokkumer Ee en het Dokkumer Grootdiep samenkomen.

Hij wilde en zou de Friezen bekeren. Het was ‘m de eerste keer niet gelukt. Dit was zijn laatste kans. In 754 is Bonifatius, want over hem gaat het, deze omgeving genaderd. De grens met de niet-christelijke stammen. Het wordt hem en zijn gevolg fataal. Bij zonsopgang vallen de Friezen het kampement aan en Bonifatius komt om. Hij zou zich verdedigd hebben met een boek. Vandaar dat hij altijd wordt afgebeeld met een boek met een zwaard er doorheen.

Kort na zijn dood ontstaat er al een vereringscultus. Wonderen worden aan hem toegeschreven, zoals de vondst van een zoetwaterbron. In de jaren twintig van de 20e eeuw komt de cultus in Dokkum op gang. Er wordt een kapel gebouwd en in 1962 komt er een beeld. Nog jaarlijks wordt er rond 5 juni een processie gehouden.

Met de dood van Bonifatius begon het Christendom pas echt aan een opmars in deze omgeving. In Groningen werden 34 kloosters gesticht, in Friesland maar liefst 47, de eersten al in de 9e eeuw, dus niet lang na de dood van Bonifatius.

Veel kloosters zijn vernietigd nadat ze 1580 aan de Staten van Friesland toevielen. Zo ook klooster Klaarkamp.

Het was een gigantisch groot klooster, een cisterciënzer klooster. Klaarkamp was de letterlijke vertaling van het Franse moederklooster in Citeaux. Licht of helder veld. Claro Campis in het Latijn. 2500 hectare groot, 80 boerderijen, een eiland (Schiermonnikoog, de monniken droegen grijze ofwel schiere kappen) en verschillende uithoven. Uithoven zijn grote kloosterhoeves.

Bij Sibrandahûs staat nog een kleine kapel die herinnert aan de uithof die hier ooit stond. Ik was er bijna aan voorbij gefietst.

In Holwerd zit ik voor mijn trekkershut. Kopje koffie met een lekkere koek. Nagenieten van een prachtige dag.

72 km gefietst en 5 km gewandeld. Totaal 436 en 41.