Verhip! Mis ik de pont toch op een minuut… Nou, er zijn ergere dingen dan dat en het is zaterdag, dus ik heb geen haast. Ik sta op de Waalkade bij Tiel en het zicht op de Waal boeit als altijd.

Vanaf midden 15e eeuw vaart hier een pont, die geroeid zal zijn, en soms met hulp van een zeil. Eind 18e eeuw gaat een gierpont varen, een pont die vastzit aan een gierketting midden in de rivier. In 1881 kwam een stoombootje de pont versterken. De boot kon wél oversteken bij hoog water, terwijl dat voor de gierpont gevaarlijk was.

De gierpont werd midden 20e eeuw vervangen door een dieselpont, zonder ketting. In de hoogtijdagen voeren 2 ponten tussen Tiel en Wamel. In 1974 werd de Prins Willem Alexanderbrug in gebruik genomen, iets verder op bij Echteld. De grote autoveren waren niet meer nodig, maar een fiets-voetveer doet tot op de dag van vandaag dienst. Het huidige pontje draagt de naam Pomona ofwel appel.

Aan de overkant rij ik door Wamel het Land van Maas en Waal in, op naar de Maasdijk. Ik doorkruis het vlakke polderland met de vele verkavelingsboerderijen uit de jaren 1950. Tot die tijd was het Land van Maas en Waal een arm gebied. Klei is wel vruchtbaar maar de komklei (met een heel compacte structuur) die hier ligt niet. Door de afwatering te regelen en de grond te verkavelen en te verbeteren werd dit een veeteelt- en landbouwgebied.

Bij buurtschap Nieuwe Schans bereik ik de Maasdijk. Van de schans uit de 16e en 17e eeuw is niets meer over, alleen de naam. Langs de ruïne van het grote gemaal ga ik naar Appeltern. Ik kom door Maasbommel, een Hanzestad, klein als het is. Eigenlijk was het een ‘bij-stad’ van het grotere Nijmegen, maar toch had het ooit een eigen Munt. Nu is het een watersportgebied in optima forma, omdat grind- en zandafgravingen van de afgesloten Maasmeanders enorme waterplassen opleverden.

Bij Blauwe Sluis staat een molen, die simpelweg de naam De Korenmolen draagt. De molen is verhoogd en heeft een balkon, de zogenaamde stelling, gekregen. Nu kan de molen weer draaien zonder dat het verkeer op de dijk gevaar loopt een klap van de molen te krijgen. Er staat al sinds 1470 een molen op deze plek.

In Appeltern staat stoomgemaal Appeltern, beter bekend als de Tuut. En dan denk je al snel: tuurlijk, van de stoomfluit, toch? Nee, toch niet. Het komt van het gebied erachter, dat heette de Tuyt, een water dat in een punt of tuit (tuut) uitliep…

Ik bezoek de prachtige Tuinen van Appeltern en fiets daarna lekker terug op huis aan. Het is een heerlijke fietsdag. Wat wind, veel zon en prachtige stapelwolken. En dan in zo’n mooi gebied, het Land van Maas en Waal. Omzoomd door twee grote rivieren met de vele pontjes, er zijn kleine dorpjes, er is ruimte en rust. En dit mooie weer is de kers op de taart.


Plaats een reactie