Een half uur voor zonsopgang ben ik op station Nunspeet. Ik was vroeg wakker op deze dag voor Kerst en besloot verder te wandelen op het Westerborkpad.

Langs mooie huizen in romantische neo-stijlen met namen als Oostenburg en Rosegaert. En Le Refuge.. toevlucht… Prachtige verlichte tuinen, mooi versierd met kerstbomen, echt of niet. Herberg De Roskam uit 1855 straalt!

In 2000 bestond het Canadese regiment dat Nunspeet bevrijdde 100 jaar. Voor het oude gemeentehuis staat een gedenkteken met de waarschuwing: zonder verleden heeft het heden geen toekomst…

Na Nunspeet volgt een prachtige tocht naar ’t Harde, door de bossen, over en langs een zandverstuiving. Het miezert zo nu en dan.

In ’t Harde kies ik er voor om alvast een deel van de dagtocht naar Elburg te doen. Ik wandel langs de drukke weg en ben blij dat ik weer de rust kan opzoeken, richting kasteel Zwaluwenberg.

Net voor ik afsla, zie ik in de berm gedrukt een monument staan. Het is voor Theodore H. Bachenheimer, voorzien van 2 kerststukken. Een Duitse Jood, in 1934 op 11 jarige leeftijd samen ouders en broer naar Amerika gevlucht. Na Pearl Harbor meldde hij zich als vrijwilliger voor dienst, werd opgeleid tot parachutist, landde op Sicilië, vocht in Italië en kwam tijdens operatie Market Garden in Nederland, in Grave. Hij nam de leiding over van een verzetsgroep in Nijmegen en hield zich bezig met het opzetten van een ontsnappingsroute voor geallieerden vanuit de bezette Betuwe. In Zoelen werd hij gevangen genomen op een boerderij, samen met anderen. Op 22 oktober 1944 ontsnapte hij en in ’t Harde werd hij op deze plek geëxecuteerd door de Duitsers, 22 jaar oud… Zijn vrouw, met wie hij net voor vertrek naar Europa was getrouwd, was weduwe. Geen toekomst samen.

Op het prachtige kasteel Zwaluwenberg speelde een episode af uit het leven van 2 Joodse jochies, Nico en Loukie Israëls, 10 en 6 jaar. Als ‘evacueetjes’ uit Rotterdam verbleven ze hier, tot de Nederlandse marechaussee het kasteel doorzocht. Ze werden gevangen gezet in Zwolle, kwamen vrij, werden opgepakt en in de Hollandse Schouwburg in Amsterdam werden ze via de crèche in veiligheid gebracht. Ze overleefden de oorlog, zij hadden nog een toekomst. Hun ouders kwamen niet terug…

Ik nader Elburg en mis net de bus naar Nunspeet. Daarom loop ik toch even het stadje in. Naar de Joodse begraafplaats op de stadswal, het poortje van de synagoge, de prachtig versierde muziekkiosk boven de gracht. Volgende etappe neem ik iets meer tijd om het verleden van dit stadje in me op te nemen.