Op het vijfhoekige dorpspleintje zit ik onder de lindebomen aan een espresso. Als beloning voor de wandeling rondom het dorpje. Wat was het een heerlijke dag vandaag!

De regen is weggetrokken, het is fris en een beetje heiig van het vocht, maar heerlijk fietsweer.

Ik zwaai mijn gastvrouw gedag en vertrek in noordoostelijke richting, de es van Dalen op. Bij Holsloot steek ik de Verlengde Hoogeveense Vaart over naar Erm. Via mooie fietspaden, prachtig bloeiende hei, mooie bossen en schilderachtig Westenes doemt druk Emmen op. Auto’s overal en verkeerslichten die lang, heel lang op rood staan voor de fietsers.

Ik steek hier de Hondsrug over en dat is te merken. Richting Weerdinge daal ik echt af, heerlijk…

De Hondsrug is het enige geopark van Nederland, een gebied waarin o.a. het ontstaan van landschappen kan worden getoond. De naam is waarschijnlijk een verbastering van Hunze-rug, naar de rivier die oostelijk ervan stroomt.

Langs kanalen, waarvan sommige gedempt, ga ik naar Groningen, het meest zuidoostelijke punt. Het uit de 15e eeuw stammende klooster Ter Apel is mijn eerste bestemming van vandaag.

In de Middeleeuwen waren er 34 kloosters in Groningen, maar alleen Ter Apel is nog als zodanig herkenbaar. Het ligt prachtig in de bossen rond Ter Apel en van binnen en van buiten is er veel moois te bewonderen. Zoals de prachtige gebeeldhouwde zandstenen priesterbank, het doksaal, de kruisgewelven, de hanebalken, de kruidentuin…

Ik vertrek en ga nog noordelijker, naar Bourtange. Deze vesting is het laatste openluchtmuseum van mijn vakantie. De gehuchten rijgen zich aaneen langs de lange weg. En overal boerderijen van het Oldambster type met een enkel Saksisch model er tussen.

Bourtange ligt op de destijds enige begaanbare weg tussen het noorden van Duitsland en de stad Groningen. Op een zandrug (een tange) werd door boeren een weg in stand gehouden waar twee karren elkaar konden passeren. Het Bourtangermoeras was verder ondoordringbaar en zeer gevaarlijk.

Dat maakte deze plek dus van groot strategisch belang, want in de 80 jarige oorlog kon zo Groningen (dat voor Spanje had gekozen) vanuit Duitsland bevoorraad worden.

Veldheer Sonoy kreeg van Willem van Oranje opdracht verschansingen op te werpen en onder Willem Lodewijk werd dit voortgezet. Na de val van Groningen in 1594 werd Bourtange onderdeel van de grensverdediging.

In de eeuwen die volgen wordt de verschansing een vesting, omdat er zich ook burgers vestigen. Het is geen stad, want het heeft nooit stadsrechten ontvangen, het is een vestingdorp… Het wordt verschillende malen in staat van paraatheid gebracht en in 1742 is het op zijn grootst. Maar midden 19e eeuw viel het doek voor de vesting, want niet meer nodig voor de landsverdediging. Bourtange werd een boerendorp.

Na de leegloop in de jaren 1960 werd een miljoenenproject opgestart. Het dorp zou worden teruggebracht in de situatie van 1742 en hiermee werkgelegenheid brengen d.m.v. toerisme.

Het dorpje is dus gewoon een kopie van zichzelf. Veel panden zijn gereconstrueerd en alle wallen en de grachten zijn opnieuw opgeworpen en gegraven… Alleen de lindebomen op het pleintje staan er nog…

59 km op de teller maakt 980 in totaal.

En het weer? Behalve een bui in Bourtange bleef het droog met soms ruimte voor de zon.