Een ooievaar stapt op hoge poten door de uiterwaard. Ganzen vliegen tetterend op vanaf en landen weer op het water. Een paar reeën fourageren in het gras, telkens voorzichtig omkijkend. Een witte reiger vliegt met lome slagen tegen de wind in. Grote grijze wolken met spierwitte koppen steken fel af tegen de hemelsblauwe lucht.
Ik wandel in het gebied tussen rivier en polder bij het kleine Wilsum. Wilsum ligt aan de IJssel, tussen Zwolle en Kampen, met de Mastenbroekerpolder als achterland. De Mastenbroekerpolder is als met een lineaal aangelegd, terwijl de IJssel de rafelrand lijkt te zijn.
Stad
Op het eerste gezicht lijkt Wilsum een dorp. De dijk heet in het centrum dan ook Dorpsstraat, maar toch heeft Wilsum stadsrechten. Voor 1321 heeft het kleine Wilsum van de bisschop van Utrecht stadsrechten ontvangen. Waarschijnlijk om Kampen, de Hanzestad op een paar kilometer afstand, het hoofd te bieden.
Veel haalde het niet uit. Wilsum was klein en bleef klein. Dat het ooit een stadje was, blijkt uit het gehuchtje Nieuwstad, iets verder langs de dijk.
Oudste kerk
De Dorpsstraat volgt de dijk door het dorp langs de mooie Lambertuskerk, die buitendijks ligt, aan de Veerweg, die ooit naar het veer leidde. Deze kerk stamt uit 1050 en is daarmee waarschijnlijk de oudste kerk van Overijssel.
De kerk ligt met de achterzijde naar de dijk, naar een pleintje met daarop de dorpspomp. De voorzijde van de kerk is erg hoog, juist omdat de kerk aan de dijk is gebouwd.
Lijnrecht
Vanaf de kronkelende dijk loop ik de lijnrechte wegen op die grenzen aan de Mastenbroekerpolder. Wat een verschil!
Maar het weer en de natuur blijven hetzelfde. Kievieten buitelen boven de weilanden. Een paartje scholeksters vliegt op met hun karakteristieke driehoekige silhouet. De weg naar de voormalige eendenkooi is kaarsrecht, met aan de sloot een even kaarsrechte rij pas geknotte wilgen.
Fouragerende zwanen lopen log door een weiland, ooievaars zijn hoogverheven met hun nest bezig, meerkoeten zwemmen knikkend heen en weer.
De Harsenhorst
Buitendijks tussen Veecaten en Wilsum ligt De Harsenhorst. Een boerderij uit begin 17e eeuw, waar voorouders van mijn oma Holtland hebben gewoond en gewerkt. Ook de naam van de familie komt waarschijnlijk uit deze omgeving: Holtland (houtland) naar het bos in de omgeving van De Harsenhorst.
Wind
Na dagen van regen en storm, is er vandaag weinig regen, maar nog steeds heel veel wind. Vanaf De Harsenhorst moet ik tegen de wind in naar Wilsum.
De harde wind laat mijn ogen tranen en mijn haren wapperen alle kanten op. Ik geniet met volle teugen.
Rivier
Net voor Wilsum sla ik af naar de Koppelwaard en loop buitendijks richting de rivier. Rechts ligt Wilsum mooi te wezen, links is een grote plas waarin het water groen, grijs, blauw en wit de lucht weerspiegelt. Door de uiterwaard loop ik naar de voormalige veerstoep met een klokkenstoel ter herinnering aan het veer.
En dan loop ik langs de zandige oever van de IJssel het staatsnatuurmonument De Scherenwelle in. Rietpluimen dansen in de wind en het water heeft schuimkoppen. Een prachtig gebied, waar stilte heerst. Ik zie een vroege fuut zwemmen in een slootje. Helaas is het nog te vroeg voor de wilde kievietsbloemen…
Kampen
De grote stad Kampen is hier heel vlakbij. De spits van de Bovenkerk is duidelijk te zien, evenals als de betonnen pilonen van de grote verkeersbrug over de IJssel. Aan de voet van de brug staat Keulvoet, weet ik. De boerderij van mijn andere voorouders, die van opa Gunnink.
De familie van mijn moeder woonde en woont al eeuwen in dit gebied. De Holtlands al sinds het midden van de 17e eeuw, de Gunninks sinds begin 19e eeuw.
Voetsporen
Ik loop door een gebied waar mijn familie geworteld was. Zij woonden en werkten hier. Ik loop langs de Lambertuskerk. Hier zullen ze ter kerke gegaan zijn, gedoopt zijn, belijdenis gedaan hebben, getrouwd zijn en begraven zijn. Hun kinderen zullen hier naar school gegaan zijn.
Over de dijk waar ik loop, zullen zij ook gelopen hebben.
De lage horizon onder de hoge luchten zorgt voor een gevoel van verbondenheid met deze verre en onbekende voorouders als ik als het ware hun voetsporen volg.
